پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٥ - شرح و تفسير اسباب عبرت، بسيار است ولى
شرح و تفسير اسباب عبرت، بسيار است ولى ...
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه خود به يكى از مهمترين مسائل سرنوشتساز در زندگى انسانها اشاره كرده مىفرمايد: «اسباب عبرت، بسيار است؛ ولى عبرتگيرنده كم است»؛
(مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ وَأَقَلَّ الْإِعْتبَارَ!)
. منظور از «عبرت»، حوادثى است كه در گذشته يا در زمان حال واقع مىشود، خواه در تاريخ زندگى انسانها و خواه در حوادث ديگر كه مايه بيدارى و پند گرفتن و استفاده كردن براى اصلاح اشتباهات و پيمودن صراط مستقيم در زندگى است.
يكى از دانشمندان مىگويد:
«الْعِبْرَةُ أنْ تَجْعَلَ كُلَّ حاضِرٍ غالِباً وَالْفِكْرَةُ أنْ تَجْعَلَ كُلَّ غائِبٍ حاضِراً؛
عبرت آن است كه تمام آنچه را حاضر است در گذشته مشاهده كنى و فكر آن است كه گذشته را امروز در برابر خود ببينى». [١]
اين سخن در واقع برگرفته از قرآن مجيد است كه پس از نقل ماجراى بسيار عبرتانگيز يوسف عليه السلام مىفرمايد: «لَقَدْ كَانَ فِى قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاوْلِى الْأَلْبَابِ»؛ در سرگذشت آنها درس عبرتى براى صاحبان انديشه بود!». [٢]
اين آيه ناظر به حوادث عبرتانگيزى است كه در زندگى انسانها رخ
[١]. شرح نهجالبلاغه علامه شوشترى، ج ١٢، ص ٣٧
[٢]. يوسف، آيه ١١١