پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٦ - شرح و تفسير اينگونه بايد تسليت گفت

ناسپاسى نگشايد و بى‌تابى نكند و سخنانى كه دليل بر عدم خشنودى در مقابل مقدرات الهى است نگويد تا از اجر و پاداش الهى برخوردار باشد و شايستگى خود را از نظر خويشتن‌دارى اثبات كند.

در واقع صابران، تسليم رضاى خداوند و تقدير او مى‌شوند و اين تسليم و رضا پاداش الهى به دنبال دارد. اين پاداش ممكن است پاداش دنيوى و معادل چيزى كه از دست رفته است يا بهتر از آن باشد و ممكن است پاداش اخروى باشد و تعبير «خَلَفْ» با هر دو سازگار است. گاه خداوند هر دو را به انسان مى‌دهد، همان‌گونه كه در داستان ايوب پيغمبر صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه پس از آن همه صبر و شكيبايى، خداوند تمام آنچه را از زن و فرزند و مال و اموال او از دست رفته بود به او بازگرداند و مقام والاى صابران را نيز به او داد.

در حديثى از امام باقر عليه السلام مى‌خوانيم: «هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله رحلت فرمود (و مصيبت سنگينى بر خاندان او وارد شد) شخصى بر در خانه آن حضرت آمد و به تمام عزاداران سلام كرد، سپس گفت: سلام بر شما اى آل محمّد صلى الله عليه و آله. سپس با استفاده از آيه‌اى از قرآن‌ [١] چنين گفت: بدانيد همه سرانجام مرگ را مى‌چشند و پاداش خود را روز قيامت همگى مى‌يابند، آن‌ها كه از آتش دوزخ نجات يابند و داخل بهشت شوند رستگار شدند و زندگى دنيا جز متاع غرور و فريب نيست. (آن‌گاه افزود:

فِى اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ خَلَفٌ مِنْ كُلّ هالِكٍ وَعَزاءٌ مِنْ كُلّ مُصيبَةٍ وَدَرَكٌ لِما فاتَ؛

نزد خداوند متعال براى هرچيزى كه از دست رفته ثوابى است و تسليتى از هر مصيبت و جبرانى است براى آنچه از دست رفته است». [٢]

در دومين بخش اين تسليت، امام عليه السلام بار ديگر خطاب به اشعث مى‌كند و به‌

[١]. آل عمران، آيه ١٨٥

[٢]. كافى، ج ٣، ص ٢٢٢، ح ٨