پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٨ - شرح و تفسير اينگونه بايد تسليت گفت

فرا برسد (و محبوب ما از دست برود) ما تسليم در برابر چيزى هستيم كه خدا آن را دوست دارد». [١]

حضرت در سومين جمله با تعبير زيبا و گوياى ديگرى اشعث را تسليت مى‌دهد و مى‌فرمايد: «اى اشعث، فرزندت تو را مسرور ساخت در حالى كه (زنده بود و) آزمايش و فتنه براى تو محسوب مى‌شد ولى تو را محزون ساخت در حالى كه براى تو مايه ثواب و رحمت است (آيا بايد از بلا و فتنه مسرور باشى و از ثواب و رحمت غمگين؟)»؛

(يَا أَشْعَثُ، ابْنُكَ سَرَّكَ وَهُوَ بَلَاءٌ وَفِتْنَةٌ، وَحَزَنَكَ وَهُوَ ثَوَابٌ وَرَحْمَةٌ)

. اين سخن، اشاره‌اى است به آيه شريفه‌ «وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ». [٢]

مرحوم «مغنيه» در شرح نهج‌البلاغه‌ خود مى‌گويد: فرزند ازآن‌رو براى پدر خود بلاست كه تكاليفى بر دوش او مى‌نهد به خصوص امروز كه پسران و دختران براثر انحرافات اخلاقى مايه غم و اندوه پدرانند و اين پدرانِ بيچاره، گويى در ميان دو طبقه آتش، تحت فشار قرار دارند: آتش محبت و عاطفه و آتش اندوه و حزن نسبت به فرزندى كه شيطان او را از دست آنان گرفته است.

و چاره‌اى جز حسرت و اندوه و ناله ندارند و شك نيست كه اين حزن، مايه ثواب و رحمت است، همان‌گونه كه امام عليه السلام در جمله بالا فرموده است. [٣]

آنچه را مرحوم «مغنيه» گفته گرچه يك واقعيت است؛ ولى تفسير كلام امام عليه السلام نيست. منظور امام عليه السلام اين است كه فرزند در حيات خود، مايه امتحان و آزمايش وفتنه است؛ ولى در مرگش خداوند ثواب و رحمت به صابران مى‌دهد؛ آيا جاى تعجب نيست كه انسان از حياتش مسرور باشد و از مرگش غمگين؟

[١]. كافى، ج ٣، ص ٢٢٦، ح ١٤

[٢]. انفال، آيه ٢٨

[٣]. فى ظلال نهج‌البلاغه، ج ٤، ص ٣٩٤