پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٩ - شرح و تفسير راه پر پيچ و خم و ظلمانى
شرح و تفسير راه پر پيچ و خم و ظلمانى
امام عليه السلام در اين كلام حكيمانه به يكى از مسائل مهم عقيدتى يعنى مسئله قضا و قدر در پاسخ كسى كه از اين مسئله پرسيد اشاره كرده، مىفرمايد: «اين راه تاريكى است در آن گام ننهيد و درياى ژرفى است در آن وارد نشويد و راز پنهان الهى است، براى گشودن آن خود را به زحمت نيفكنيد»؛
(وَسُئِلَ عَنِ الْقَدَرِ فقال عليه السلام: طَرِيقٌ مُظْلِمٌ فَلَا تَسْلُكُوهُ، وَبَحْرٌ عَمِيقٌ فَلَا تَلِجُوهُ، وَسِرُّ اللَّهِ فَلا تَتَكَلَّفُوهُ)
. مسئله قضا و قدر و جبر و تفويض از بزرگترين و پيچيدهترين مسائلى است كه از هزاران سال پيش مورد توجه انسانها بوده و دانشمندان و فلاسفه و متكلمان در اين زمينه سخن بسيار گفتهاند. گروهى به دلايل مختلف گرايش به سوى جبر و قضا و قدر جبرى پيدا كردهاند. به گمان اينكه اعتقاد به اختيار انسان با توحيد افعالى خداوند سازگار نيست و يا به تصور اينكه قانون عليت، اختيار را نفى مىكند و يا به انگيزههاى سياسى و روانى، انسان را در كارهايش مجبور و مسلوب الاختيار دانستهاند.
اين در حالى است كه انكار اختيار، نهتنها انسان را تبديل به ابزارى فاقد اراده و ارزش مىكند بلكه تمام مسائل تربيتى را زير سؤال مىبرد و دعوت انبيا و نزول كتابهاى آسمانى و تكليف و آزمايش الهى و ثواب و عقاب و جنت و نار، همه بيهوده خواهد بود.