پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٩ - شرح و تفسير پيشرفت تدريجى نور ايمان در قلب

شرح و تفسير پيشرفت تدريجى نور ايمان در قلب‌

امام عليه السلام در اين گفتار نورانى به تأثير تدريجى ايمان (و اعمال صالحه) در قلب و روح انسان پرداخته و مى‌فرمايد: «ايمان، نخست به صورت نقطه سفيد و درخشانى در دل آشكار مى‌شود و هرقدر ايمان افزايش مى‌يابد آن نقطه سفيد و نورانى گسترده‌تر مى‌شود»؛

(إِنَّ الْإِيمَانَ يَبْدُو لُمْظَةً في الْقَلْبِ، كُلَّمَا ازْدَادَ الْإِيْمَانُ ازْدَادَتِ اللُّمْظَةُ)

. مرحوم سيّد رضى بعد از ذكر اين كلام به تفسير واژه «لُمْظَة» پرداخته و مى‌گويد: «لُمْظَة» چيزى مانند يك نقطه سفيد است (و اين تعبيرى است بسيار زيبا و فصيح) و به همين جهت به اسبى كه بر لبش نقطه سفيدى باشد «الْمَظ» مى‌گويند»؛

(وَاللُّمْظَةُ مِثْلُ النُّكْتَةِ أَوْ نَحْوِها مِنَ الْبَياضِ. وَمِنْهُ قيلَ: فَرَسٌ ألْمَظُ، إذا كانَ بِجَحْفَلَتِهِ شَيْ‌ءٌ مِنَ الْبَياضِ)

. «جحفله» به معناى لب اسب يا لب زيرين آن است.

گويا مرحوم سيّد رضى اين تفسير را از «اصمعى» گرفته كه «ابن سلام» (متوفاى ٢٢٤) در غريب الحديث‌ از وى به اين صورت نقل كرده است:

«وَاللُّمْظَةُ مِثْلُ النُّكْتَةِ أَوْ نَحْوِها مِنَ الْبَياضِ. وَمِنْهُ قيلَ: فَرَسٌ ألْمَظُ، إذا كانَ بِجَحْفَلَتِهِ شَيْ‌ءٌ مِنَ الْبَياضِ»

. البته ارباب لغت در تفسير واژه «لُمْظَة» معانى ديگرى نيز نقل كرده‌اند؛ از