پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٢ - شرح و تفسير يك اندرز جامع!

و امواج از هر سو به سراغ آنها مى‌آيد؛ و گمان مى‌كنند هلاك خواهند شد؛ (در آن هنگام) خدا را از روى خلوص عقيده مى‌خوانند كه: اگر ما را از اين گرفتارى نجات دهى، حتماً از سپاسگزاران خواهيم بود؛ اما هنگامى كه خدا آنها را رهايى بخشيد (بار ديگر) به ناحق، در زمين ستم مى‌كنند».

١٢. « (از كسانى مباش كه) نفسش او را در امور دنيا به آنچه گمان دارد وادار مى‌كند؛ ولى در امور آخرت به آنچه يقين دارد بى‌اعتناست»؛

(تَغْلِبُهُ نَفْسُهُ عَلَى‌ مَا يَظُنُّ، وَ لَايَغْلِبُهَا عَلَى‌ مَا يَسْتَيْقِنُ)

. به تعبير ديگر براى رسيدن به مال و ثروت و جاه و مقام و شهوات دنيا حتى به سراغ راه‌هايى مى‌رود كه اطمينان ندارد به نتيجه برسد به اميد اين‌كه شايد به نهايت مطلوبى برسد؛ ولى درباره كار آخرت با اين‌كه يقين دارد فلان عمل باعث نجات او و فلان كار سبب بدبختى او در سراى ديگر مى‌شود به يقين خود اعتنا نمى‌كند.

١٣. « (از كسانى مباش كه) نسبت به ديگران به كمتر از گناه خود مى‌ترسد و نسبت به خويشتن بيش از آنچه عمل كرده انتظار دارد»؛

(يَخَافُ عَلَى‌ غَيْرِهِ بِأَدْنَى مِنْ ذَنْبِهِ، وَ يَرْجُو لِنَفْسِهِ بِأَكْثَرَ مِنْ عَمَلِهِ)

. به بيان ديگر گناهان ديگران در نظرش بزرگ و گناه خود در نظرش كوچك است و به عكس، اعمال نيكش هرچند كوچك باشد به نظرش بزرگ مى‌رسد و انتظار پاداش‌هاى عظيم دارد. اين نيز نوعى ديگر از تناقض در فكر و رفتار آنهاست و همان‌طور كه اشاره شد تمام اين تناقض‌ها به سبب ضعف ايمان و انحراف فكر و ناشى از غلبه شهوات است.