پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠ - شرح و تفسير از اين شش گروه در شگفتم!

از سويى ديگر در روز قيامت بايد در صف اغنيا بايستند و حساب اموال خود را پس دهند در حالى كه در دنيا از نظر زندگى در صف فقيران بودند؛ يعنى مشكلات غنا را دارند؛ ولى از مواهب آن بى‌بهره‌اند. آيا زندگى چنين اشخاصى شگفت‌آور و تعجب‌برانگيز نيست؟ آيا مى‌شود اين‌گونه افراد را در زمره عاقلان دانست؟ نه تنها امام عليه السلام كه عقل كل است از زندگى آنان تعجب مى‌كند، بلكه هر انسان عاقلى گرفتار شگفتى مى‌شود.

ممكن است كسانى بگويند: اين درباره بخيلانى است كه حتى درباره خود بخل مى‌ورزند؛ اما بخيلانى كه بخلشان متوجه ديگران است و خودشان زندگى مرفهى دارند مشمول اين سخن نيستند؛ ولى تجربه نشان داده كه غالب بخيلان به خويشتن نيز بخيل‌اند.

بخل از صفات بسيار زشتى است كه در آيات و روايات اسلام نكوهش فوق‌العاده‌اى از آن شده از جمله در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«الْبَخيلُ بَعيدٌ مِنَ اللَّهِ، بَعيدٌ مِنَ النّاسِ، قَريبٌ مِنَ النّارِ

؛ بخيل از خدا دور است و از مردم دور و به آتش دوزخ نزديك است». [١]

در كتاب‌ فقه الرضا آمده است:

«إيّاكُمْ وَالْبُخْلُ فَإِنَّهُ عاهَةٌ لا يَكُونُ فى حُرّ وَلا مُؤمِنٍ إنَّهُ خِلافُ الْإيمانِ‌

؛ از بخل بپرهيزيد كه نوعى آفت است كه نه در افراد آزاده و نه در صاحبان ايمان است زيرا بخل مخالف ايمان است. (شخص بخيل ايمان محكمى به جود و سخا و عطاى خداوند ندارد)». [٢]

در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«مَنْ بَرِءَ مِنَ الْبُخْلِ نالَ الشَّرَفَ‌

؛ كسى كه از بخل دورى كند به شرافت و بزرگى نائل مى‌شود». [٣]

امام عليه السلام در دومين مورد شگفتى مى‌فرمايد: «از متكبرى كه ديروز نطفه‌اى‌

[١]. بحارالانوار، ج ٧٠، ص ٣٠٨، ح ٣٧.

[٢]. همان، ج ٧٥، ص ٣٤٦.

[٣]. همان، ص ٢٢٩، ح ١٠٧.