پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٧ - شرح و تفسير بردگى جاويدان!
شرح و تفسير بردگى جاويدان!
امام عليه السلام در اين كلام نورانى به آثار زيانبار طمع اشاره كرده مىفرمايد: «طمع بردگى جاويدان است»؛
(الطَّمَعُ رِقٌّ مُؤَبَّدٌ)
. حقيقت طمع، علاقه شديد به امور مادى است كه در دست ديگران است و شخص طماع براى رسيدن به آن هر گونه خضوع و ذلت را مىپذيرد و به همين دليل همچون بردهاى است در برابر كسى كه طمع از او دارد و طماع غالباً اين صفت رذيله را با خود حفظ مىكند از همين رو امام عليه السلام آن را نوعى بردگى ابدى شمرده است.
افراد طمعكار انسانهاى ضعيف، زبون، دونهمت و فاقد شخصيتاند و چون اعتماد به نفس ندارند سعى مىكنند از طريق وابستگى به ديگران به مقصود خود برسند.
در مقابل اين صفت رذيله فضيلتى است كه از آن به عنوان
«يأس عَمّا في أيدِى النّاسِ
؛ قطع اميد از آنچه در دست ديگران است» تعبير شده و به بيان ديگر قناعت به آنچه خود دارد. در احاديث اسلامى به اين موضوع اشاره شده است.
در مورد اصل طمع مرحوم كلينى بابى در جلد دوم كافى عنوان كرده و احاديث نابى در ذيل آن آورده است؛ از جمله از امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه فرمود:
«بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ لَهُ طَمَعٌ يَقُودُهُ وَبِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدُ لَهُ رَغْبَةٌ تُذِلُّهُ
؛ چه بد انسانى