پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦١ - شرح و تفسير دو راه خطا
شرح و تفسير دو راه خطا
امام عليه السلام در اين كلام حكمتآميز نخست به سرنوشت كسانى اشاره مىكند كه در انجام وظائف الهى خود كوتاهى مىكنند، مىفرمايد: «كسى كه در عمل كوتاهى كند، به اندوه گرفتار مىشود»؛
(مَنْ قَصَّرَ فِي الْعَمَلِ ابْتُلِيَ بِالْهَمِّ)
. ممكن است اين اندوه و غم در آستانه انتقال از اين دنيا باشد كه چشم برزخى پيدا مىكنند و سرنوشت رقتبار خود را مىبينند و فريادشان بلند مىشود و مىگويند: «رَبِّ ارْجِعُونِ* لَعَلِّى أَعْمَلُ صَالِحاً فِيمَا تَرَكْتُ»؛ پروردگارا! مرا باز گردانيد، شايد در برابر آنچه ترك كردم (و كوتاهى نمودم) عمل صالحى انجام دهم». [١]
نيز ممكن است اشاره به غم و اندوه در سراى آخرت باشد، همانگونه كه قرآن از زبان آنها نقل مىكند كه مىگويند: «يَا حَسْرَتَا عَلَى مَا فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللَّهِ»؛ اى افسوس بر من از كوتاهىهايى كه در اطاعت فرمان خدا كردم». [٢]
نيز شايد اين غم و اندوه در خود دنيا باشد، زيرا گاه انسان بيدار مىشود و از كوتاهىهايى كه كرده افسوس مىخورد و غم و اندوهى جانكاه او را فرا مىگيرد چرا كه مىبيند ديگران با اعمال صالح سراى جاويدان خود را آباد كردهاند و او با
[١]. مؤمنون، آيه ٩٩ و ١٠٠.
[٢]. زمر، آيه ٥٦.