پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٨ - شرح و تفسير آينده از آنِ ماست

«عن» كه به معنى انصراف از چيزى است.

«ضروس» از مادّه «ضَرْس» (بر وزن ترس) به معناى دندان گذاردن بر چيزى و فشار دادن است و «ضروس» به شتر كج خلقى مى‌گويند كه افراد را گاز مى‌گيرد.

مفهوم جمله اين است: همان‌گونه كه شتر شيرده از دوشيدن شير خود ممانعت مى‌كند مبادا گرفتار كمبود شير براى بچه‌اش گردد و افرادى را كه به سراغ دوشيدن شير مى‌روند گاز مى‌گيرد همچنين در آينده دنيا به سوى ما باز مى‌گردد و به قدرت پروردگار، مخالفان ما سركوب مى‌شوند و حكومت به دست صالحان مى‌افتد، همان‌گونه كه قرآن مجيد وعده داده است.

جمله «نريد» كه فعل مضارع است و معمولا دلالت بر استمرار دارد نشان مى‌دهد كه اين آيه گرچه در داستان بنى اسرائيل ذكر شده كه خداوند به آنها وعده داد بر فرعونيان پيروز مى‌شوند و سرانجام پيروز شدند؛ ولى منحصر به آنها نيست؛ افراد مستعضف هرگاه تكيه بر ذات پاك پروردگار كنند و از او يارى بطلبند و انجام وظيفه نمايند سرانجام بر ظالمان و مستكبران پيروز مى‌شوند، ائمه و پيشوايان روى زمين مى‌گردند و وارث امكانات وسيع ظالمان و مستكبران.

اين آيه از آياتى است كه اشاره به ظهور حضرت مهدى (ارواحنا فداه) دارد.

در حديثى كه مرحوم شيخ طوسى در كتاب‌ غيبت‌ خود آورده است، اميرمؤمنان على عليه السلام در تفسير آيه فوق فرمود:

«هُمْ آلُ مُحَمَّدٍ يَبْعَثُ اللَّهُ مَهْدِيُّهُمْ بَعْدَ جَهْدِهِمْ فَيُعِزُّهُمْ وَيُذِلُّ عَدُوَّهُمْ‌

؛ منظور از مستضعفان در آيه فوق آل محمد است كه خداوند مهدى آنها را بعد از زحمت و فشارى كه بر آنان وارد شده بر مى‌انگيزد و به آنها عزت مى‌بخشد و دشمنانشان را خوار و ذليل مى‌كند». [١]

همين مضمون در حديثى از امام على بن الحسين عليه السلام آمده است كه مى‌فرمايد:

[١]. بحارالانوار، ج ٥١، ص ٥٤، ح ٣٥.