پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤٠ - شرح و تفسير نتايج غمانگيز پنج صفت
در قرآن مجيد در سوره «توبه» مىخوانيم: «إِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَ إِنْ تُصِبْكَ مُصيبَةٌ يَقُولُوا قَدْ أَخَذْنا أَمْرَنا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَهُمْ فَرِحُونَ* قُلْ لَنْ يُصيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا هُوَ مَوْلانا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ»؛ هرگاه نيكى به تو رسد، آنها را ناراحت مىكند؛ و اگر مصيبتى به تو رسد، مىگويند: «ما تصميم خود را از پيش گرفتهايم». و (از نزد تو) بازمىگردند در حالى كه خوشحالند!* بگو: «هيچ حادثهاى براى ما رخ نمىدهد، مگر آنچه خداوند براى ما مقرّر داشته است؛ او پشتيبان و سرپرست ماست؛ و مؤمنان بايد تنها بر خدا توكّل كنند!». [١]
دشمنان اسلام اصرار داشتند كه مسلمانان و شخص پيامبر را در برابر حوادثى كه رخ مىدهد ناراحت كنند، لذا هنگامى كه مصيبتى براى مسلمانان پيش مىآمد اظهار خوشحالى مىكردند و آن را دليل بر عدم حقانيت اسلام مىگرفتند.
خداوند به پيغمبر گرامىاش مىفرمايد: «بگو اين حوادث قضاى الهى است او مولاى ماست (و براى ما غير از نيكى نمىخواهد و به همين دليل ما بر او توكل مىكنيم). اين منطق منافقان را مأيوس و دوستان را اميدوار مىكرد.
البته طبيعى است كه انسان با از دست دادن مال و ثروت يا مقام و فرزند و امثال آن غمگين مىشود؛ ولى براى مؤمن اين غمگينى امر موقتى است؛ هنگامى كه در قضاى الهى فكر كند و به اين نكته توجه نمايد كه خداوند هم حكيم است هم رحمان و رحيم است و چيزى جز خير بندگانش را نمىخواهد در اين حال غم و اندوه فروكش مىكند و جاى خود را به رضا و تسليم مىدهد.
در دومين جمله حكيمانه مىفرمايد: «و آنكس كه از مصيبتى كه به او رسيده شكايت كند از پروردگارش شكايت كرده است»؛
(وَمَنْ أَصْبَحَ يَشْكُو مُصِيبَةً نَزَلَتْ بِهِ فَقَدْ أَصْبَحَ يَشْكُو رَبَّهُ)
. اين جمله در واقع جمله سابق را تكميل مىكند، زيرا حوادث تلخ گاه به
[١]. توبه، آيه ٥٠ و ٥١.