پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٧ - شرح و تفسير آنچه مىگويم حق است

شرح و تفسير آنچه مى‌گويم حق است‌

امام عليه السلام براى رفع ابهام از پيشگويى‌هايى كه درباره آينده دارد اين جمله پرمعنا را بيان كرده مى‌فرمايد: «هرگز دروغ نگفته‌ام و هيچ‌گاه دروغ به من گفته نشده است (اشاره به اين‌كه آنچه پيامبر به من فرموده است راست و درست بوده است) و هرگز گمراه نبوده‌ام و كسى نيز به وسيله من گمراه نشده است»؛

(مَا كَذَبْتُ وَلَا كُذِّبْتُ‌ [١]، وَ لَاضَلَلْتُ وَ لَاضُلَّ بِي)

. همان‌گونه كه در سند اين گفتار حكيمانه اشاره شد، امام عليه السلام اين جمله را در حوادث مختلف بيان كرده است از جمله در داستان «ذوالثدية مخدج» است او كسى بود كه چون پيامبر صلى الله عليه و آله مشغول تقسيم غنايم جنگى بود آمد و با عصبانيت گفت: عدالت را رعايت نكردى. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: واى بر تو اگر من به عدالت رفتار نكنم چه كسى به عدالت رفتار خواهد كرد؟ به دنبال اين رخداد آيه ٥٨ سوره توبه نازل شد: «وَمِنْهُمْ مَّنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ»؛ و در ميان آنها كسانى هستند كه در (تقسيم) غنايم‌

[١]. در اين‌كه آيا كُذبت از باب تفعيل است (با تشديد) يا ثلاثى مجرد (بدون تشديد) نسخ نهج‌البلاغه كاملا مختلف است. بعضى شايد تصور كنند كُذبت (بدون تشديد) صحيح نيست، زيرا ثلاثى مجرد آن فعل لازم است در حالى كه در كتب لغت تصريح شده كه ثلاثى مجرد آن نيز متعدى مى‌شود و گاه متعدى به دو مفعول. در كتاب (المعجم الوسيط) مى‌خوانيم: كَذَبَ فلانا (به او خبر دروغ داد كه متعدى به يك مفعول شده است) و كَذَبَ فلانا الحديثَ (به فلان كس خبر دروغ داد كه در اينجا متعدى به دو مفعول شده است) و هر دو تعبير صحيح به نظر مى‌رسد خواه از باب تفعيل باشد يا ثلاثى مجرد.