پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٠٢ - نكته انگيزههاى عبادت
- همانگونه كه خواهد آمد- نيز صحيح است؛ ولى در حد اعلى نيست، زيرا كار آنها شبيه غلامانى است كه از ترس تازيانه مولا انجام وظيفه مىكنند.
اما گروه سوم كسانى هستند كه سطح فكر و معرفت و اخلاصشان برتر از اين است كه عشق به نعمتهاى بهشتى و وحشت از عذابهاى دوزخى آنها را به عبادت پروردگار وادارد، بلكه محبت پروردگار و شكر نعمتهاى او و عشق به قرب حق آنها را به عبادت جذب مىكند. اين برترين انگيزه عبادت است و اين عبادت آزادگان است؛ آزادگان از عشق به جنت و ترس از نار.
شبيه اين معنا به صورت ديگرى- طبق روايتى كه مرحوم علامه مجلسى در بحارالانوار آورده از آن حضرت نقل شده مىفرمايد:
«مَا عَبَدْتُكَ خَوْفاً مِنْ نَارِكَ وَلَا طَمَعاً فِي جَنَّتِكَ لَكِنْ وَجَدْتُكَ أَهْلًا لِلْعِبَادَةِ فَعَبَدْتُك
؛ (خداوندا!) من تو را از ترس دوزخت پرستش نكردم و نه به جهت طمع در بهشت تو؛ ولى تو را شايسته عبادت ديدم و پرستيدم». [١]
در حديث ديگرى از آن حضرت اين تقسيمهاى سهگانه به تعبير ديگرى نقل شده و در آخر آن آمده است:
«لَكِنِّي أَعْبُدُهُ حُبّاً لَهُ عَزَّوَجَلَّ فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْكِرَامِ وَهُوَ الْأَمْنُ لِقَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ وَهُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ
؛ ولى من او را به جهت عشق به آن ذات پاك مىپرستم و اين عبادت بزرگواران است كه سبب آرامش و امنيت در روز جزاست، زيرا خداى متعال مىفرمايد: آنها از وحشت آن روز در امانند». [٢]
نكته: انگيزههاى عبادت
شك نيست كه عبادت نياز به قصد قربت دارد؛ يعنى بايد انگيزههاى آن الهى
[١]. بحارالانوار، ج ٦٧، ص ١٨٦.
[٢]. همان، ص ١٩٧.