پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٩ - شرح و تفسير هر كس عاقبتى دارد
شرح و تفسير هر كس عاقبتى دارد
امام در اين كلام نورانى اشاره به نكته مهمى مىكند كه بسيارى از آن غافلند و آن توجه دادن به عاقبت كارها و عاقبت انسانهاست. مىفرمايد: «براى هر كس سرانجامى است، شيرين يا تلخ»؛
(لِكُلِّ امْرِئٍ عَاقِبَةٌ، حُلْوَةٌ أَوْ مُرَّةٌ)
. يعنى انسان نبايد امروز خود را در نظر بگيرد، بايد مراقب عاقبت خويش باشد. ابن الوقت بودن و به نتيجه اعمال خود نينديشيدن و عاقبت كار را نديدن مايه بدبختى است. مسئله تدبر و تدبير كه از صفات برجسته انسان شمرده مىشود به همين معناست كه انسان عاقبتانديش باشد نه ابن الوقت. به يقين غفلت از عاقبت كارها و عاقبت زندگى انسان مشكلات عظيمى براى او در دنيا و آخرت به بار مىآورد. افراد موفق و پيروز عاقبتانديشاند و سعى مىكنند از عاقبت «مُرّة» (تلخ) بپرهيزند و به عاقبت «حُلوة» (شيرين) روى آورند.
در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم: كسى نزد ايشان آمد و عرض كرد يا رسول الله! اندرزى به من ده. پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود: اگر سفارش و اندرزى به تو گويم مىپذيرى يا با آن مخالفت مىكنى؟ عرض كرد: آرى. پيغمبر صلى الله عليه و آله سه بار اين سخن را تكرار كرد و او در هر مرتبه جواب آرى دارد. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود:
«فَإِنِّي أُوصِيكَ إِذَا أَنْتَ هَمَمْتَ بِأَمْرٍ فَتَدَبَّرْ عَاقِبَتَهُ فَإِنْ يَكُ رُشْداً فَامْضِهِ وَإِنْ يَكُ غَيّاً فَانْتَهِ عَنْهُ
؛ هنگامى كه تصميم بر كارى گرفتى در عاقبت آن بينديش اگر عاقبت آن را