است. قسمت مهمى از مشكلات از ناحيه گروه سوم است؛ گروهى نادان، بى‌خبر، بى‌برنامه كه دنبال هر كسى بدون مطالعه حركت مى‌كنند. تنها هدفشان منافع مادى آنهاست. نه نور علم و تقوا بر قلوبشان تابيده، نه معرفت درستى نسبت به مبدأ و معاد دارند، نه تكيه‌گاه مطمئن، نه مشاوران آگاه و دشمنان اسلام بر همين گروه تكيه مى‌كنند تا جوامع اسلامى را گرفتار نا بسامانى كنند.

به بيان ديگر عالمان ربانى همچون كوه‌هاى استوارند و به مضمون‌

«المُؤمِنُ كَالْجَبَلِ لَاتُحَرِّكُهُ الْعَوَاصِف‌

؛ مؤمن همچون كوه است و تندبادها او را به حركت در نمى‌آورد»، [١] در برابر تمام طوفان‌ها ايستادگى مى‌كنند و

«مُتَعَلِّمانِ عَلى‌ سَبيلِ‌

النَّجاةِ»

همچون قطعات سنگى هستند كه به كوه چسبيده‌اند؛ آنان نيز از طوفان حوادث در امانند؛ ولى «هِمَج رَعاء» به منزله گرد و خاكى هستند كه بر دامان كوه نشسته و به اندك نسيمى جا به جا مى‌شوند. وظيفه دانشمندان و رهبران فكرى و معنوى جامعه اين است كه تلاش كنند اين گروه را در گروه دوم جاى دهند و آنها را ارتقاء رتبه بخشند و گرنه هميشه جامعه نابسامان خواهد بود.

قرآن مجيد نيز درباره اين گروه گاهى چنين تعبيرى از آنها دارد: «آنها دل‌ها (/ عقل‌ها) يى دارند كه با آن (انديشه نمى‌كنند،) نمى‌فهمند، و چشمانى كه با آن نمى‌بينند؛ و گوش‌هايى كه با آن نمى‌شنوند؛ آنها همچون چهارپايانند؛ بلكه گمراه‌تر! اينان همان غافلانند (چون امكان هدايت دارند و بهره نمى‌گيرند)»؛ «لَهُمْ قُلُوبٌ لَّايَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَّايُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَّايَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ». [٢]

گاه نيز درباره كفار نادان و بى‌خبر خطاب به پيغمبر مى‌گويد: «مَثَل (تو در دعوت) كسانى كه كافر شدند، بسان كسى است كه حيوانات را (براى نجات از

[١]. شرح اصول كافى، ملا صالح مازندرانى، ج ٩، ص ١٨١.

[٢]. اعراف، آيه ١٧٩.