پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠ - شرح و تفسير خوشا به حال آنها

به مقام والاى نيكوكارى را مشروط به انفاق از اموالى كه مورد علاقه انسان است كرده است: «لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ». [١]

جالب اين‌كه در حديثى مى‌خوانيم: پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله دستور داد گوسفندى (براى قربانى و انفاق بر نيازمندان) ذبح كنند (همه آن- جز كتف گوسفند- را انفاق كردند) پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: چه چيزى از اين گوسفند باقى مانده است؟

عايشه گفت: تنها كتف آن؛ پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود: (چنين نيست)

«بَقِىَ كُلُّها غَيْرَ كِتْفِها؛

تمام آن باقى مانده جز كتفش» [٢] قرآن نيز مى‌فرمايد: «مَا عِنْدَكُمْ يَنفَدُ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ‌ بَاقٍ»؛ آنچه نيز شماست از ميان مى‌رود و آنچه نزد خداست باقى مى‌ماند». [٣]

در ششمين جمله مى‌فرمايد: «خوشا به حال كسى كه سخنان زايد زبانش را نگه مى‌دارد»؛

(وَأَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ لِسَانِهِ)

. فضولات لسان اشاره به سخنان بى‌هدف و بى‌دليلى است كه انسان بر زبان جارى مى‌كند كه بسيارى از آنها آلوده به غيبت، تهمت، پخش شايعات و گناهان ديگر است. به همين دليل در دستورات اسلامى، حفظ زبان يكى از مهم‌ترين نشانه‌هاى ايمان و اخلاق شمرده شده است.

ازاين‌رو، در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«لايَسْلَمُ أحَدٌ مِنَ الذُّنُوبِ حَتّى‌ يَخْزُنَ لِسانَهُ‌

؛ هيچ كس از گناهان محفوظ نمى‌ماند مگر اين‌كه زبانش را حفظ كند». [٤]

در شرح حكمت دوم در آغاز كلمات قصار نيز شرحى در اين باره داشتيم.

در هفتمين جمله حكمت‌آميز مى‌فرمايد: «خوشا به حال كسى كه آزار او به مردم نمى‌رسد»؛

(وَعَزَلَ عَنِ النَّاسِ شَرَّهُ)

.______________________________

(١). آل عمران، آيه ٩٢.

(٢). نحل، آيه ٩٦.

(٣). كنزالعمّال، ح ١٦١٥٠ (طبق نقل ميزان الحكمة).

(٤). تحف العقول، ص ٢٩٨.