پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢١ - شرح و تفسير مجموعه اندرزهاى گرانبها

در سومين نكته مى‌فرمايد: «زكات پيروزى عفو است»؛

(وَالْعَفْوُ زَكَاةُ الظَّفَرِ)

. به يقين، هر موهبتى كه از سوى خدا به انسان داده مى‌شود زكاتى دارد؛ يعنى بهره‌اى از آن بايد به ديگران برسد. پيروزى نيز موهبت بزرگى است و بهره‌اى كه از آن به ديگران مى‌رسد عفو از دشمن خطاكار است. البته بارها گفته‌ايم اين عفو در جايى مطلوب است كه باعث جسور شدن شخص خطاكار نگردد.

در حكمت يازدهم همين معنا به صورت ديگرى آمده بود:

«إِذَا قَدَرْتَ عَلَى عَدُوِّكَ فَاجْعَلِ الْعَفْوَ عَنْهُ شُكْراً لِلْقُدْرَةِ عَلَيْهِ‌

؛ هنگامى كه بر دشمنت پيروز شدى عفو را شكرانه اين پيروزى قرار بده» البته اداى زكات هم نوعى شكرگزارى است.

در چهارمين نكته مى‌فرمايد: «دورى و فراموشى كيفر پيمان‌شكنان است»؛

(وَالسُّلُوُّ عِوَضُكَ مِمَّنْ غَدَرَ)

. «سُلُوّ» (بر وزن غلو) به معناى فراموش كردن و غافل شدن و تسلى خاطر پيدا كردن است.

در برابر كسانى كه پيمان خود را با انسان مى‌شكنند دو گونه عكس‌العمل ممكن است نشان داد: نخست اقدام متقابل و پيمان‌شكنى در مقابل پيمان‌شكنى و به بيان ديگر درگيرى و ادامه مبارزه و جنگ است و راه ديگر اين‌كه انسان آنها را از صفحه زندگى خود حذف كند و براى هميشه به فراموشى بسپارد و اين مجازاتى است سنگين‌تر براى اين افراد، زيرا نه تنها يك دوست وفادار را از دست داده‌اند، بلكه ديگران هم كه از اين رخداد باخبر شوند از پيمان‌شكن فاصله مى‌گيرند.

در پنجمين نكته به مسئله مهم سرنوشت‌ساز انسان‌ها اشاره مى‌كند و مى‌فرمايد: «مشورت عين هدايت است»؛

(وَالِاسْتِشَارَةُ عَيْنُ الْهِدَايَةِ)

. مى‌دانيم مشورت سبب راه يافتن به مقصود است؛ ولى تعبير به «عين» خواه به‌