پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩٥ - ٢٢٢ و قال عليهالسلام مِنْ أَشْرَفِ أَعْمَالِ الْكَرِيمِ غَفْلَتُهُ عَمَّا يَعْلَمُ

براى شناخت هر جمعيتى به ظاهر كار آن‌ها قناعت كن. خالص آنها را برگزين پيش از آنكه ضمير آنها را آزمايش كنى.

زيرا امتحان كردن اقوام (و جست‌وجوى بواطن آنها) سبب وحشت از آنها مى‌شود. تو تنها به آنچه در ظاهر مى‌بينى قناعت كن.

زيرا اگر اصرار بر كشف باطن افراد داشته باشى فرد خالص و مخلصى را نخواهى يافت و اين كار آلودگى باطن بسيارى از افراد را بر تو آشكار مى‌سازد.

روشن است زندگى انسان‌ها بر خلاف كارهايى است كه انجام مى‌دهند، هرگاه انسان بخواهد جزئيات زندگى ديگران را با كنجكاوى و دقت پيدا كند و آنها را مورد بازخواست قرار دهد زندگى براى او تلخ خواهد شد و دوستانش از گرد او پراكنده مى‌شوند.

در حديث جالبى كه مرحوم علامه مجلسى در بحارالانوار آورده است از اميرمؤمنان عليه السلام مى‌خوانيم:

«وَعَظِّموُا اقْدَارَكُم بِالتَّغَافُلِ عَنِ الدَّنِّىِ مِنَ الْامُورِ ... ولَا تَكوُنوُا بَحَّاثِينَ عَمَّا غَابَ عَنْكُمْ، فَيَكْثُرُ عَائِبُكُمْ ... وتَكَرّموُا بِالتّعَامِى عَنِ الْاسْتِقْصَاءِ

؛ قدر و منزلت خود را با «تغافل» درباره امور پست و كوچك بالا بريد ... و زياده از امورى كه پوشيده و پنهان است تجسس نكنيد كه عيب‌جويان شما زياد مى‌شوند ... و با چشم برهم نهادن از دقت بيش از حد در جزئيات، بزرگوارى خود را ثابت كنيد». [١]

از اين حديث و پاره‌اى ديگر از احاديث اين نكته روشن مى‌شود كه موارد تغافل مربوط به امور سرنوشت‌ساز زندگى يك انسان نيست، زيرا كه در آنها دقت و جست‌وجو به يقين لازم است. اين دستور منافاتى با مسئله امر به معروف و نهى از منكر ندارد، زيرا وظيفه امر به معروف و نهى از منكر مربوط به واجبات و محرمات است كه از محدوده تغافل بيرون است.

[١]. بحارالانوار، ج ٧٥، ص ٦٤، ح ١٥٧.