پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٢ - شرح و تفسير تا سخن نگفتهاى معلوم نيست كيستى!
و بر عقل و معرفت عرضه دار هرگاه رضاى خدا در آن است آن را بر زبان جارى كن و اگر غير از آن است سكوت از چنين سخن گفتنى بهتر است». [١]
درباره اهميت اين جمله كوتاه و تاثير آن در شناخت انسانها دانشمندان اسلام سخنهاى برجستهاى گفتهاند از جمله ابن ابىالحديد در ذيل همين كلام حكمتآميز مىگويد: مفهوم اين كلام در عبارات مختلفى آمده؛ اما تعبيرى كه در اينجا آمده است از نظر كوتاه بودن و پرمعنا بودن نظير و مانند ندارد. [٢]
مرحوم مغنيه در شرح نهجالبلاغه خود مىگويد: اديب و فقيه و فيلسوف تنها با سخنانشان شناخته مىشوند و همچنين وكلا و اخترشناسان، ولى طبيب و مهندس و مانند آنها هم با سخنانشان شناخته مىشوند و هم با كارهايشان و به هر حال هر انسانى كه سخنان تازه مفيدى در اختيار برادر هم نوعش بگذارد عاقل و عالم و اديب و فقيه و فيلسوف است؛ اما سخنوران فصيحى كه اثر با ارزشى از خود به يادگار نگذاردند سوفسطائيانى بيش نيستند، هرچند هزاران جلد نثر و نظم نوشته باشند. [٣]
تأثير اين سخن امام عليه السلام به قدرى در شعرا و اديبان زياد بوده كه در اشعار آنها نمايان است.
سعدى مىگويد:
|
تا مرد سخن نگفته باشد |
عيب و هنرش نهفته باشد |