پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣٠ - شرح و تفسير اسيران ذلّت
بسيارى از موارد دست نيافتنى است، به همين دليل طمعكار براى رسيدن به آن عمرى دست و پا مىزند و چه بسا ناكام از دنيا برود در حالى كه سرمايه عمر خود را بيهوده از دست داده نه به مقامى در دنيا رسيده و نه در پيشگاه خدا منزلتى دارد.
در حديث معروفى كه ملاصالح مازندرانى در شرح اصول كافى آورده است، مىخوانيم:
«عَزَّ مَنْ قَنَعَ وَذَلَّ مَنْ طَمَعَ
؛ كسى كه قناعت پيشه كند عزيز مىشود، و كسى كه طمع بورزد ذليل خواهد شد». [١]
در حديث ديگرى از امام اميرمؤمنان مىخوانيم:
«عِنْدَ غُرُورِ الْأطْماعِ وَالْآمالِ تَنْخَدِعُ عُقُولُ الْجُهّالِ وَتَخْتَبِرُ ألْبابُ الرّجالِ
؛ به هنگام فريب طمعها و آرزوها عقول جاهلان گرفتار مىشود و عقل مردان بزرگ در آزمون قرار مىگيرد». [٢]
در حكمت ٢٧٥ نيز خواهد آمد كه امام عليه السلام مىفرمايد:
«إنَّ الطَّمَعَ مُورِدٌ غَيْرُ مُصْدِرٍ، وَضامِنٌ غَيْرُ وَفِىّ
؛ طمع آدمى را به سرچشمه آب وارد مىكند و بىآنكه او را سيراب كرده باشد باز مىگرداند، طمع ضامنى است كه هرگز به عهد خود وفا نمىكند». [٣]
اين سخن را با شعر مشهورى كه ابن ابىالحديد در شرح نهجالبلاغه خود در ذيل اين گفتار حكيمانه آورده پايان مىدهيم:
|
طَمِعْتَ بِلَيْلى أنْ تَريعَ وَإنَّما |
تَقَطَّعَ أعْناقَ الرّجالِ الْمَطامِعُ |