پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٨ - شرح و تفسير كجاى دنيا فريبنده است؟

سپس مى‌افزايد: «آيا تو خود فريفته دنيا شده‌اى سپس دنيا را مذمت مى‌كنى (و گناه را به گردن آن مى‌افكنى؟) تو ادعا مى‌كنى كه دنيا بر تو جرمى روا داشته يا دنيا چنين ادعايى بر تو دارد؟»؛

(أَتَغْتَرُّ بِالدُّنْيَا ثُمَّ تَذُمُّهَا، أَنْتَ الْمُتَجَرِّمُ عَلَيْهَا، أَمْ هِيَ الْمُتَجَرِّمَةُ عَلَيْكَ؟)

. «مُتَجَرِّم»

به كسى مى‌گويند كه ادعاى جرم بر كسى دارد و منظور امام عليه السلام اين است كه تو از دنيا شكايت مى‌كنى كه بر تو ستم كرده و تو را فريفته در حالى كه دنيا بايد از تو شكايت كند كه مواهبش را به باطل هزينه كرده‌اى.

سپس امام عليه السلام از مظاهر بيدار كننده دنيا به دو چيز كه در دسترس همگان است استدلال مى‌كند. نخست مى‌فرمايد: «چه زمانى دنيا تو را به خود مشغول ساخت يا كى تو را فريب داد؟ آيا به محلى كه پدرانت به خاك افتادند و پوسيدند تو را فريب داده يا به خوابگاه مادرانت در زير خاك؟»؛

(مَتَى اسْتَهْوَتْكَ، أَمْ مَتَى غَرَّتْكَ؟ أَبِمَصَارِعِ آبَائِكَ مِنَ الْبِلَى، أَمْ بِمَضَاجِعِ أُمَّهَاتِكَ تَحْتَ الثَّرَى؟)

. اشاره به اين‌كه اگر يك گام به سوى قبرستان بردارى و لحظه‌اى در كنار آن بايستى و بينديشى همه چيز بر تو ظاهر و آشكار مى‌شود؛ پدران و مادران و عزيزان، ديروز در ميان شما بودند و حيات و نشاطى داشتند ولى امروز، خاموش در زير خاك‌ها خفته و پوسيده‌اند. آيا همين يكى براى بيدار ساختن انسان كافى نيست؟ و به گفته شاعر: