شرح مثنوى
(١)
تتمه شرح فروزانفر
١ ص
(٢)
تتمه دفتر اول
١ ص
(٣)
رفتن گرگ و روباه در خدمت شير به شكار
١ ص
(٤)
امتحان كردن شير گرگ را و گفتن كه پيش آى اى گرگ بخش كن صيدها را ميان ما
١١ ص
(٥)
قصه آن كه در يارى بكوفت از درون گفت كيست؟ گفت منم، گفت چون تو توى در نمىگشايم هيچ كس را از ياران نمىشناسم كه او من باشد
١٥ ص
(٦)
صفت توحيد
٢٠ ص
(٧)
ادب كردن شير گرگ را كه در قسمت بىادبى كرده بود
٢٩ ص
(٨)
تهديد كردن نوح(ع) مرقوم را كه با من مپيچيد كه من روى پوشم با خداى مىپيچد در ميان اين به حقيقت، اى مخذولان
٣٥ ص
(٩)
نشاندن پادشاهان صوفيان عارف را پيش روى خويش تا چشمشان بديشان روشن شود
٤٣ ص
(١٠)
آمدن مهمان پيش يوسف(ع) و تقاضا كردن يوسف از او تحفه و ارمغان
٤٦ ص
(١١)
گفتن مهمان يوسف را كه آينهاى آوردمت ارمغان تا هر بار كه در وى نگرى روى خوب خود بينى مرا ياد كنى
٥٧ ص
(١٢)
مرتد شدن كاتب وحى به سبب آن كه پرتو وحى بر او زد آن آيت را پيش از پيغامبر
٦٥ ص
(١٣)
دعا كردن بلعم باعور كه موسى و قومش را از اين شهر كه حصار دادهاند بىمراد باز گردان
٩٢ ص
(١٤)
اعتماد كردن هاروت و ماروت بر عصمت خويش و آميزى اهل دنيا خواستن و در فتنه افتادن
١٠١ ص
(١٥)
باقى قصه هاروت و ماروت و نكال و عقوبت ايشان هم در دنيا به چاه بابل
١٠٩ ص
(١٦)
به عيادت رفتن كر بر همسايه رنجور خويش
١١٤ ص
(١٧)
اول كسى كه در مقابله نص قياس آورد ابليس بود
١٢٣ ص
(١٨)
در بيان آن كه حال خود و مستى خود پنهان بايد داشت از جاهلان
١٣٣ ص
(١٩)
قصه مرى كردن روميان و چينيان در علم نقاشى و صورتگرى
١٤٥ ص
(٢٠)
پرسيدن پيغامبر
١٥٤ ص
(٢١)
متهم كردن غلامان و خواجه تاشان مر لقمان را كه آن ميوههاى ترونده كه مىآورديم او خورده است
١٧٨ ص
(٢٢)
بقيه قصه زيد در جواب رسول
١٨٤ ص
(٢٣)
گفتن پيغامبر
١٩٩ ص
(٢٤)
باز گشتن به حكايت زيد
٢٠٤ ص
(٢٥)
آتش افتادن در شهر به ايام عمر
٢١٦ ص
(٢٦)
خدو انداختن خصم در روى امير المؤمنين على(ع) و انداختن على شمشير را از دست
٢١٩ ص
(٢٧)
سؤال كردن آن كافر از على(ع) كه چون بر چون منى مظفر شدى شمشير را از دست چون انداختى
٢٣٦ ص
(٢٨)
جواب گفتن امير المؤمنين كه سبب افكندن شمشير از دست چه بود در آن حالت
٢٤٠ ص
(٢٩)
گفتن پيغامبر
٢٥٤ ص
(٣٠)
تعجب كردن آدم(ع) از ضلالت ابليس و عجب آوردن
٢٦٨ ص
(٣١)
باز گشتن به حكايت امير المؤمنين على(ع) و مسامحت كردن او با خونى خويش
٢٧٦ ص
(٣٢)
آمدن ركابدار على(ع) كه از بهر خدا مرا بكش و از اين قضا برهان
٢٨١ ص
(٣٣)
بيان آن كه فتح طلبيدن پيغامبر
٢٨٥ ص
(٣٤)
گفتن امير المؤمنين على(ع) با قرين خود كه چون خدو انداختى در روى من نفس من جنبيد و اخلاص عمل نماند مانع كشتن تو آن شد
٢٩٣ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص

شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٤٢ - جواب گفتن امير المؤمنين كه سبب افكندن شمشير از دست چه بود در آن حالت

شهوت اگر به اعتدال بود و در راه حق به كار رود و بر آدمى غالب نگردد پسنديده است، و اگر از اعتدال بگذرد موجب هلاك آدمى است.

در بيتهاى گذشته هماورد على (ع) از او پرسيد سبب آن كه پس از قصد كشتن من تيغ را افكندى و جان مرا به من بخشيدى چه بود، به يقين از عالم غيب بر دل تو چيزى رسيد كه درك آن براى من ممكن نيست.

در اين بيتها و بيتهاى بعد مولانا از زبان على (ع) پاسخ مى‌دهد كه من در راه خدا شمشير مى‌زنم نه در راه هواى نفس. آن چه مى‌كنم به اراده خداست بلكه دست اوست كه از آستين من برون آمده است. من در راه خدا خود را ناديده انگاشتم و جز خدا همه موجودات را معدوم به حساب آوردم. من مردمان را به درگاه حق راهنمايم، نه حجاب ميان او و مردمانم. چون چنين است كار من كار خدايى است نه كار انسانى. من شمشيرم نه چون شمشيرهاى ديگر. آن شمشيرها براى ملك و مال و زيور دنيا و منال به كار مى‌افتند، ناچار آن تيغ بر سر هر كه آيد كشته مى‌شود.

آن شمشيرها با قطره‌هاى خون آلوده است اما آن را كه من بميرانم از قيد تنش مى‌رهانم. پس در اين تيغ به جاى قطره‌هاى خون گوهرهاى وصال جاى دارد.

تيغ حلمم گردن خشمم زده است‌

خشم حق بر من چو رحمت آمده است‌

غرق نورم گر چه سقفم شد خراب‌

روضه گشتم گر چه هستم بو تراب‌

چون در آمد در ميان غير خدا

تيغ را اندر ميان كردن سزا

تا احَبَّ لِلَّه آيد نامِ من‌

تا كه ابْغَضْ لِلَّه آيد كام من‌

تا كه اعْطا لِلَّه آيد جودِ من‌

تا كه امْسَكْ لِلَّه آيد بود من‌

بخل من لِلَّه عطا لِلَّه و بس‌

جمله للّه‌ام نيم من آنِ كس‌

و آن چه للّه مى‌كنم تقليد نيست‌

نيست تخييل و گمان جز ديد، نيست‌

ب ٣٨٠٦- ٣٨٠٠