مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص

مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٩٣

در مقام بيان حاكميت مردم و اداره امور كشور با اتكا به آراى عمومى، همه‌پرسى را مطرح كرده است. همچنين در اصل ٥٩ موضوع قانونگذارى توسط مردم از طريق همه‌پرسى عمومى در صورتى كه مجلس شوارى اسلامى در مسائل بسيار مهم سياسى، اقتصادى و فرهنگى صلاح بداند و با رأى دو سوم نمايندگان واگذار نمايد. به علاوه در اصل ١٧٧ در موضوع بازنگرى قانون اساسى جمهورى اسلامى مقرر داشته است، پس از پايان كار شوارى بازنگرى و امضاى رهبرى تغييرات ايجاد شده به همه‌پرسى گذاشته مى‌شود كه همه‌پرسى اول؛ يعنى در اصل ٥٩ همه‌پرسى تقنينى است و همه‌پرسى موضوع اصل ١٧٧ همه‌پرسى بازنگرى است.

در ايران تاكنون سه بار همه‌پرسى انجام شده است: همه‌پرسى تعيين نوع حكومت درسال ١٣٥٨، همه‌پرسى قانون اساسى درسال ١٣٥٨ و همه‌پرسى بازنگرى قانون اساسى در سال ١٣٦٨.

فرجام سخن‌

مقوله حاكميت به‌عنوان يكى از عناصر ضرورى و سازنده دولت، بايد به منزله يكى از مناقشه انگيزترين مفاهيم در انديشه سياسى و حقوقى قلمداد شود؛ به نحوى كه فهم شخصيت دولت بدون فهم مفهوم حاكميت او كه قدرت عالى و برتر در يك جامعه تلقى مى‌گردد، ميسر نيست. در همين راستا در مورد خاستگاه حاكميت دولت كه با مشروعيت آن نيز مرتبط است، دو نظريه اساسى وجود دارد: نظريه ماوراء طبيعى و نظريه‌مردمى. نظر دوم؛ نظريه‌اى نو به شمار مى‌آيد و خاستگاه قدرت و حاكميت را در درون جامعه انسانى جستجو مى‌كند.

با توجه به آنچه در زمينه قانون اساسى ج. ا. ا. بيان گرديد، مشخص شد، نظام حقوقى جمهورى اسلامى ايران به شكل ظريفى هر دو ديدگاه را مطرح كرده است و ضمن تأكيد بر حاكميت مردم در جاى جاى اصول قانون اساسى آن را در طول حاكميت الهى قرارداده و به گفتگو و مناقشه طولانى در تاريخ انديشه سياسى مبتنى بر تعارض اين دو ديدگاه پايان داده است.