«هر كس حق دارد كه از آزادى فكر، وجدان و مذهب بهره‌مند شود. اين حق متضمن آزادى تغيير مذهب يا عقيده و همچنين متضمن آزادى اظهار عقيده و ايمان است و نيز شامل تعليمات مذهبى و اجراى مراسم دينى است. هر كس مى‌تواند از اين حقوق منفرداً يا مجتمعاً به طور خصوصى يا به طور عمومى برخوردار باشد.»[٢]

«هر كس حق آزادى عقيده و بيان دارد و حق مزبور شامل آن است كه از داشتن عقايد خود بيم و اضطرابى نداشته باشد و در كسب اطلاعات و افكار و در اخذ و انتشار آن به همه وسايل ممكن و بدون ملاحظات مرزى آزاد باشد.»[٣]

از نظر اعلاميه جهانى حقوق بشر:

«١. هر كس حق دارد آزادانه، مجامع و جمعيتهاى مسالمت‌آميز تشكيل دهد.

٢. هيچ كس را نمى‌توان مجبور به شركت در اجتماعى كرد.»[٤]

يا: «هر كس حق دارد كه براى دفاع از منافع خود با ديگران اتحاديه تشكيل دهد و در اتحاديه‌ها نيز شركت كند.»[٥]

«حق آموزش و پرورش» نيز مورد تأييد اعلاميه جهانى حقوق بشر است. اگرچه اعلاميه جهانى دقيقاً از «اقليتهاى دينى» و «اقليتهاى قومى و محلى» سخنى به ميان نياورده است، در مواد متعدد آن بر «نفى تبعيض» تأكيد شده است، مانند ماده ذير:

[١] - پيشين، ماده ١٢

[٢] - پيشين، ماده هيجدهم

[٣] - پيشين، ماده نوزدهم

[٤] - پيشين، ماده بيستم، بند ١- ٢

[٥] - پيشين، ماده بيست و سوم، بند ٤.