؛ جن و آدم را جز براى عبادت نيافريدم» معرفت بى‌نهايت است زيرا عبادت نتيجه معرفت مى‌باشد و هر كس به اندازه‌اى عبادت مى‌كند كه معرفت دارد. از اين رو صدرالمتالهين در تفسير اين آيه مى‌گويد: جن و آدم را جز براى دانستن نيافريدم.

در واقع دين نفس الامرى نسخه رستگارى بشر در لوح محفوظ و مسير بين اين آغاز و انجام است و حقيقتى ثبوتى مى‌باشد.

دين مرسل: آنچه از سوى خداوند متعال براى هدايت انسان به سوى رستگارى به واسطه رسولان الهى ارسال شده است، دين مرسل است.

خداوندى كه آدمى را آفريد و از آغاز و انجامش آگاه بود، براى سعادت و فلاح اين موجود راهى روشن داشت كه در هر زمان بخشى از آن نسخه الهى را براى آدميان فرو مى‌فرستاد.

در ادامه بايد گفت كه افراد آدمى با تمام تفاوتهاى ظاهرى از گوهرى مشترك طبيعت و خاطراتى واحد برخوردارند و دين نفس الامرى به همين گوهر مشترك نظر دارد و راه رستگارى را براى آن در برمى‌گيرد.[١] انسانهاى متعارف از دو راه عقل و نقل مى‌توانند به دين نفس الامرى پى ببرند و براى گروهى خاص راه وحى نيز گشوده است.

درباره با دين مرسل يادآورى اين نكته لازم است كه چون از راه پيامبران به دست مردم مى‌رسد به ويژگى‌هاى رسول، از حيث مراتب معنوى و به ويژگى‌هاى آن مردم و محدوده زمانى و مكانى آن پيام بستگى دارد[٢]، دين خاتم نيز آخرين دين مرسل است كه كامل‌ترين اديان است و هر آنچه را كه بايد از دين نفس الامرى به وحى و نقل بيان گردد، در برمى‌گيرد و اگر چيزى از آن را شامل نشود، بايد آن چيز به گونه‌اى باشد كه عقل سليم آن را دريابد، كمال دين نيز يكى از شرايط خاتميت است، شرايط ديگر آن مصونيت دين خاتم از تحريف‌

[١] - ر. ك: عبدالله جوادى آملى، شريعت در آينه معرفت،( تهران: مركز نشر فرهنگى رجاء ١٣٧٢) صص ٥- ٩٣

[٢] - مهدى هادوى تهران، ص ٢١.