مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص

مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢١٩

با مفهوم‌سازى و تئورى‌پردازى اندكى روبه‌رو هستيم، ديدگاه‌هاى موجود را مى‌توان به صورت مخالف و موافق دسته‌بندى كرد.

بخشى اساساً با توزيع قدرت در نظام دينى موافق نيستند و بيشتر بر تمركز قدرت تأكيد مى‌كنند. اين افراد حفظ وحدت و مصالح مردم، وسعت كشور و ضرورت اجراى حكومت اسلامى در جامعه جهانى و اجماع صاحب‌نظران حقوق و سياست را دلايل خويش بر اين مدعا مى‌دانند:

«ضرورت ارتباط و هماهنگى اولياى امور و نيز ضرورت حفظ وحدت در جامعه ايجاب مى‌كند كه در نظام اسلامى نيز تمركز قدرت وجود داشته باشد و چون طرح حكومت اسلامى بايد در يك جامعه جهانى قابل اجرا باشد بايد اصل تمركز قدرت در آن ملحوظ گردد. تأكيد مى‌كنم كه اگر همه‌قدرتهاى سياسى و اجتماعى در يك دستگاه، در يك فرد متمركز نشود، بسيارى از مصالح مردم از دست خواهد رفت. حتّى مى‌توان گفت كه هر چه وسعت يك كشور بيشتر باشد، نياز به تمركز قدرت هم فزون‌تر خواهد بود و اين سخنى است كه عموم صاحب‌نظران حقوق و سياست برآن هستند.»[١]

صاحبان اين ديدگاه معتقدند: «ولى فقيه منشأ مشروعيت نظام است و همه نهادهاى حكومت از جمله قواى سه‌گانه و قانون اساسى و قوانين عادى با تنفيذ وى مشروع مى‌شود.»[٢] و عدم توزيع قدرت را ناشى از مسئوليت حاكم اسلامى مى‌دانند. «فقيه جامع‌الشرايط، مسؤل اجراى احكام اجتماعى اسلام كه در نظم عمومى جامعه اسلامى دخالت دارد، مى‌باشد. در اين صورت يا خود او به مباشرت آنها را انجام مى‌دهد و يا با تسبيب به افراد صلاحيت‌دار تفويض مى‌كند.»[٣]

فقهيان و متفكرانى كه اصل تفكيك قوا را پذيرفته‌اند بيشتر از باب تقسيم كار بوده است.


[١] - محمد تقى مصباح يزدى، نظريه سياسى اسلام قانونگذارى، جلد ٢، چ اول، مؤسسه آموزسى و پژوهشى امام خمينى( ره)، ١٣٧٨، ص ١١٦

[٢] - محمد مؤمن، كلمات سديده فى مسائل حديده، ص ١٢- ١١

[٣] - عبد اله جواد آملى. ولايت فقيه ولايت فقاهيت و عدالت، ج اول، قم: نشر اسرأ، ١٣٧٨، ص ٢٥١.