بررسى حقوق و تكاليف بشر نشان مى‌دهد كه از هزاران سال پيش آدميان به فكر حقوق و تكاليف خود در برابر يكديگر بوده‌اند. برخى مى‌گويند كه پايه‌گذاران حقوق عام بشرى پيامبران و اديان الهى هستند. بعضى هم نخستين تلاش بشر را به حمورابى، حكمران بابل، حدود سه هزار سال پيش از ميلاد نسبت مى‌دهند. البته «اعلاميه حمورابى» از دين آسمانى و آيين ابراهيم خليل عليه‌السلام تأثير فراوان پذيرفته است و سرانجام آخرين گام در اين عرصه قطعنامه‌اى است كه مجمع عمومى سازمان ملل متحد به سال ١٩٤٨ م. تحت عنوان «اعلاميه جهانى حقوق بشر» تنظيم و تصويب كرده است.

در اين ميان «قانون اساسى» كشورهاى مختلف، حقوق اساسى شهروندان آنها را ترسيم كرده است. از جمله اين قوانين، قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران است. فصل سوم اين‌

[١] -