مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص

مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٦

امور بديهى در اسلام و قرآن و بلكه از بديهيات در همه اديان الهى است.

شايد گوياترين آيه قرآنى در زمينه لزوم پايبندى به پيمان آيه ٩٠ از سوره نحل باشد كه مى‌فرمايد:

واوفوا بعهدالله احزا عاهدتم و لا تنقضوا الايمان بعد توكيدها و قد جلعم الله عليه كفيلًا ان الله يعلم ما يفعلون و لا تكونوا كالتي نقضت غزلها من بعد قوةٍ انكاثا تتخذون ايمانكم دخلًا بينكم ان تكون امة هي اربي من امّة انما يبلوكم الله به و ليبيّنن لكم يوم القيمة ما كنتم فيه تختلفون.

به عهد الهى چون بستيد وفا كنيد و سوگندهايتان را پس از مؤكد داشتن آنها مشكنيد و حال آنكه خداوند را بر آن ضامن گرفته‌ايد، بى‌گمان خداوند از آنها آگاه است و همانند زنى نباشيد كه بافته‌هاى خود را پس از محكم شدن وا مى‌تافت، تا سوگندهايتان را وسيله دغلى كنيد به خيال اينكه امتى بر امتى ديگر برترى اقتصادى بيابد جز اين نيست كه خداوند شما را بدان مى‌آزمايد و سرانجام در روز قيامت حقيقت آنچه اختلاف داشتيد برايتان روشن خواهد ساخت.

حاصل اينكه بيعت كه امرى است معتبر در سيره عرفى، از ديدگاه اسلامى نيز مورد تأييد قرار گرفته و مهمتر اينكه از آن به عنوان عهد الهى يادشده‌است و نقض آن را گناه بزرگ مى‌داند. بنابراين اين سيره عقلانى مورد تأكيد اسلام دليلى بر مردمسالارى دينى خواهد بود. جالب‌تر اينكه بيعت در انديشه اسلامى به معناى اكثريت مطلق نبوده، بلكه به معناى اكثريت قاطع بوده به گونه‌اى كه بيعت كنندگان حالت اجماع به خود مى‌گيرند و مخالفان به‌عنوان ......... معرفى مى‌شوند و به تعبير على (ع)

فاذا اجتمعوا علي رجل وسموه اما ما كان ذلك لله رضي‌

؛ هنگامى كه بر فردى اجماع نمودند خداوند نيز بدان راضى خواهد بود.

لزوم پايبندى به پيمان در نهج‌البلاغه‌

شايد زيباترين سخن نهج‌البلاغه در زمينه لزوم پايبندى به پيمان، متن عهدنامه مالك باشد