مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٠٣
نگاشته شده است- نشانگر نيرومندى و عزت «حق» است. روشهاى دينى در چنين جامعهاى برپا خواهد شد؛ چرا كه براى رسيدن به هدف دينى بايد از روش دينى و مشروع سود جست و در فرهنگ اسلامى شعار «هدف وسيله را توجيه مىكند.» جايگاهى ندارد. براى رسيدن به هدف دينى فقط روش دين پسند جايز است.
ديندارى فقط به شعائر ظاهرى نيست و دين ريشه همه ارزشها در دل دينداران است. ممكن است جامعهاى چون عربستان بانگ اذان بلند باشد و هنگام نماز همه از روى ميل يا از ترس پليس به نماز بايستند و ظاهر حجاب زنان بهتر از پوشش زنان ايران باشد؛ ولى در همان حال فساد اخلاقى و سياسى بيشترى داشته باشد. در كنار ظواهر دينى بايد باطن دين نيز سنجيده شود و نمىتوان بدون استفاده از حقوق الهى دين را در جامعه به پاداشت. با بر پا داشتن حقوق دو سويه دولت و ملت، نشانههاى عدالت در جامعه نمود بيشترى مىيابند. اگر دولت توانست در چارچوب قوانين، حق مردم را تأمين كند و مردم حقوق دولت را رعايت كردند، معالم و نشانههاى عدل در جامعه برقرار مىشود. با برداشت و اجراى درست حقوق دولت وملت، سنت در مكان اصلى خود قرار مىيابد.
از ديدگاه على (ع) بهترين دوره و زمان، زمانى است كه حقوق متقابل دولت و ملت در آن رعايت شود. آنگاه دولت اسلامى، بيمه مىشود نيرنگ دشمنان نقش بر آب خواهد شد و مردم آرزوى بقاى دولت را خواهند داشت و با جان و مال و تمام نيرو، از اين دولت- كه پاسدار حقوق مردم است- دفاع خواهند كرد. با اجراى اين حقوق، كار زمانه آراسته گردد و طمع در پايدارى دولت پيوسته و چشم آز دشمنان بسته.
از فراز چهارم مطالب زير برداشت مىشود:
بزرگترين «حق الهى اجتماعى»، «حقوق دو سويه ملت و ملت» است.
اين حقوق، «فريضه الهى استثناناپذير» اند و بر تك تك افراد «واجب» اند.
اجراى اين حقوق، ثمرات بسيارى در پى خواهد داشت. از جمله: برقرارى پيوندى