مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٨٥
دموكراتيك ناميد كه حكومت آن از طريق رقابت در انتخابات به مسند قدرت برسد و مسئول پاسخگويى به مردم باشد و همه افراد بزرگسال آن كشور از حق مساوى انتخاب كردن و نامزد شدن برخوردار باشند و در آن، قانون متضمن حفظ حقوق مدنى و سياسى باشد.[١]
ساموئل هانتيتگتون در كتاب موج سوم دموكراسى آورده است كه انتخابات علنى، آزاد و عادلانه جوهر دموكراسى است كه كلًا ضرورت دارد و گريزى از رعايت آن نيست، با وجود اين مىنويسد: حكومتهايى كه بر پايه انتخاب آزاد بر سر كار مىآيند، ممكن است، ناتوان، فاسد، كوتهبين و غيرمسئول باشند، از منابع خاصى حمايت كنند و يا در اجراى سياستهايى كه به خواست و سود مردم باشد در مانند و اين ويژگىها ممكن است مردم را نسبت به آنها بىعلاقه كند، اما نمىتوان چنين حكومتهايى را غيردموكراتيك خواند.[٢]
در كتاب فرهنگ علوم سياسى آمده است: «دموكراسى يا مردمسالارى از انواع حكومت است و وجه مشخصه آن، اعلام رسمى اصل تبعيت اقليت از اكثريت و به رسميت شناختن آزادى و حقوق مساوى افراد جامعه است. رژيم حكومتى كه در آن قدرت ناشى از ملت است.»[٣]
در زمينه دموكراسى طبقهبندىهايى نيز صورت مىگيرد كه البته خود اين طبقهبندىها كاملًا قراردادى هستند، تعاريف تجويزى
normative
يا سنتىclassical و تعاريف تجربىimpirical يا توصيفى. نقطه مركز تعاريف سنتى، درجه نخست ارزشهاvalues يا هنجارهاnorms است، اما تعاريف تجربى مىكوشند واقعيات سياسى را توصيف و تبيين كنند و گروه ديگر كه آميزهاى از سنتى- تجربى است و گروه چهارم كه گروه ايدئولوژيكى است؛ اين گروه به علت تأكيد آن بر نگرش عقل جمعى بر برخى باورها، ديدگاهها و عادات مشترك از سه گروه ديگر متمايز است.[٤]
[١] - بيتهام و كوين بويل، دموكراسى چيست، ترجمه شهرام نقش تبريزى( ققنوس، ١٣٧٦)، ص ١٧
[٢] - ساموئل هانيتنگتون، موج سوم، دموكراسى، ترجمه احمد شهسا،( روزنه، ١٣٧٣) ص ١٢
[٣] - عليآقا بخشى و مينو افشارى راد، فرهنگ علوم سياسى، مركز اطلاعات و مدارك علمى ايران،( تهران: كميل، ١٣٧٧)، ص ٧٦ ش ١٨
[٤] - فروغ جهانبخش، اسلام، دموكراسى، ترجمه جليل پروين،( تهران: گام نو، ١٣٨٣)، ص ٢١.