حكومت عامه تعريف شده است؛ حكومتى كه در آن حاكميت در دست مردم است و كارها به وسيله نمايندگانى كه عموم مردم برمى‌گزيند، انجام مى‌شود.[١] اين شكل از حكومت در برابر حكومتى قرار مى‌گيرد كه در دست طبقه‌اى خاص و ممتاز است. فرهنگ علوم سياسى، دموكراسى را به معناى «حكومت مردم بر مردم» تعريف مى‌كند و با استناد به عبارت معروف لنيكلن، دموكراسى را «حكومت مردم، توسط مردم، براى مردم» مى‌داند.

از اين نظر، دموكراسى به معنى گونه‌اى از حكومت است كه در آن مردم حكومت مى‌كنند[٢] و مردمسالارى به عنوان معادل لفظى دموكراسى، به اين معناست كه مردم بر مقدّرات امور خود حاكم‌اند و حق تعيين سرنوشت سياسى- اجتماعى خود را دارند.

در جهان امروز دموكراسى با مفاهيمى مانند «حكومت مردمى»، «حكومت به وسيله مردم»، «حكومت مردم بر خود» و «حكومت توسط مردم» معروف شده است.[٣] «حكومت مردم بر خود» يا «حكومت به وسيله مردم» تا اندازه‌اى و مى‌تواند به شكلهاى گوناگونى تعبير و تفسير شود كه ديويد هلد، برخى از آنها را به شرح زير فهرست كرده است:[٤]

* همه بايد در قانونگذارى، تصميم‌گيرى درباره خط مشى كلى، به كار بستن قوانين و اداره امور حكومت دخالت كنند.

* همه بايد شخصاً در تصميم‌گيرى‌هاى مهم؛ تصميم‌گيرى درباره قوانين عمومى و مسائل مربوط به خط مشى كلى، دخيل باشند.

* حاكمان بايد در مقابل حكومت شوندگان پاسخگو باشند. به عبارت ديگر، بايد اعمال خود را براى حكومت شوندگان توجيه كنند تا حكومت شوندگان بتوانند آنان را كنار بگذارند.

[١] - لغت‌نامه دهخدا، ج ٧، ص ١١١١٠؛ جاسمى، پيشين، ص ٣٥

[٢] - هلد، ديويد. پيشين، ص ١٤؛ كوهن، پيشين، ص ٢١

[٣] - همان؛ مارتين ليپست، سيمور، دايره المعارف دموكراسى، ترجمه به سرپرستى كامران فانى و نورالله مرادى، تهران: كتابخانه تخصصى وزارت امور خارجه، ١٣٨٣، ٣ ج، ج ٢، ص ٦٩٦ و ٧٠٠

[٤] - هلد، ديويد. پيشين، صص ١٦- ١٤؛ كوهن، پيشين، صص ٣- ٢٢.