مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٣٤
است كه زمين را براى شما رام كرد پس در پستىها و بلندىهاى آن حركت كنيد و از نعمتهايش بهرهمند گرديد.»
«البلادُ بلادُ اللهِ و العباد عبادُ اللهِ فَحيثُ مااجبتَ خيرٌ فَاقِم
»؛[١] شهرها (همگى) شهرهاى خدا است و مردم نيز (همگى) بنده خداوند هستند. بنابراين، هر جا كه مورد پسند تو است (همان جا براى تو) خوب است، (در همان جا) اقامت نماى.
امروزه در روابط بينالملل، اقامت يك فرد در كشور ديگر با محدوديتهايى روبهرو است. حقوق بينالملل تقريباً چنين امرى را پذيرفته است. به عبارت ديگر، هر كشورى مىتواند از ورود اتباع كشورهاى ديگر به منظور اقامت و توطن جلوگيرى نمايد. با اين حال، اتباع يك كشور در انتخاب محل اقامت خويش در محدوده كشورشان آزاداند و هيچ دولتى حق ندارد اتباع كشورش را به اقامت در محل خاصى مجبور نمايد.
آزادى انتخاب محل اقامت در قانون اساسى
در قانون اساسي آمده است:
«هيچ كس را نمىتوان از محل اقامت خود تبعيد كرد و يا از اقامت در محل اقامت مورد علاقهاش ممنوع و يا به اقامت در محلى مجبور ساخت مگر در مواردى كه قانون مقرر مىدارد.»[٢]
تعريف «اقامتگاه» در قانون مدنى ايران:
«اقامتگاه هر شخص عبارت از محلى است كه شخصى در آنجا سكونت داشته و مركز مهم امور او نيز در آنجا باشد. اگر محل سكونت شخص غير از مركز مهم
[١] - درآمدى بر حقوق اساسى، ص ٢٨٢، از مسند احمدبنحنبل، ج ١، ص ١٦٦
[٢] - قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران، اصل ٣٣.