نمى‌گويد در اين كار مهم (پاسخ به نامه سليمان پادشاه مقتدر بنى‌اسرائيل) نيازمند به رأى شما هستم بلكه مى‌گويد: هيچ‌گاه درباره كارى تصميم نهايى را نگرفته‌ام، جز اينكه شما نظر داده‌ايد.

اين گزارش قرآنى كه به‌صورت ديگرى در تورات نيز آمده است از پيشينه دموكراسى و مردمسالارى در جوامع باستانى خبر مى‌دهد.

علامه بزرگ نائينى در تنبيه الامه و تنزيه الملّه ضمن استدلال به آيات يادشده براى اثبات روش دموكراسى و شورايى بودن نظام اسلامى به اين معنا اشاره مى‌كند كه روش اداره جامعه در كشور يمن و مردم مشرك و خورشيدپرست آن سرزمين، نظام شورايى بوده و قرآن كريم اين روش پسنديده را ستوده است. ايشان مى‌گويد اگر از يك روش مشركان در آيات قرآنى تمجيد شده‌باشد بدون ترديد اين معنا در جامعه اسلامى نيز پسنديده خواهد بود، زيرا اگر مشركان در عين انحراف شرك به صفتى ممتاز متصف باشند، جامعه اسلامى كه به تعبير قرآن خير امت و آمر به معروف و ناهى از منكر است، سزاوارتر است كه از آن امر پسنديده كه در اينجا همان نظام شورايى و مردمى است، پيروى نمايد و از ترك اين معنا كه مصداق منكر است بركنار باشد. اصل نوشته علامه نائينى چنين است:

«چونكه دانستى قهر و تسخير رقاب ملت در تحت تحكمات خودسرانه، علاوه بر آنكه از اشنع انحاء ظلم و طغيان و علو در ارض و اغتصاب رداء كبريائى و با اهم مقاصد انبياء (ع) هم منافى است، پس اهمال و سكوت از قلع چنين شجره خبيثه در هيچ‌يك از اديان سابقه هم اصلًامحتمل نخواهد بود، بلكه از آيه مباركه: «قالت يا ايها الملاء افتوني في امري ما كنت قاطعةً امراً حتي تشهدون‌» كه از لسان ملكه سبا حكايت فرموده‌اند ظاهر است كه با اينكه قومش آفتاب‌پرست بوده‌اند، معهذا اداره حكومتشان شوريّه عموميه بوده نه استبداديه ...

على‌كل‌حال رجوع حقيقت سلطنت اسلاميه، بلكه در جميع اديان و شرايع، به باب امانت و ولايت احد مشتركين در حقوق مشتركه نوعيّه، بدون هيچ مزيت براى شخص متصدى و محدوديت آن از تبديل به مستبدانه و تحكم دل‌بخواهانه و قهر، از اظهر ضروريات دين اسلام، بلكه تمام شرايع و ادياناست و استناد تمام تجاوزات‌