٣. هر كس كه كار مى‌كند به مزد منصفانه و رضايت‌بخشى ذى‌حق مى‌شود كه زندگى او و خانواده‌اش را موافق شئون انسانى تأمين كند و آن را در صورت لزوم با هر نوع وسايل ديگر حمايت اجتماعى تكميل نمايد.»[١]

افزودن بر آن، اعلاميه جهانى حقوق بشر از تشكيل «اتحاديه‌هاى كارگرى» حمايت مى‌كند:

«هر كس حق دارد كه براى دفاع از منافع خود با ديگران اتحاديه تشكيل دهد و در اتحاديه‌ها نيز شركت كند.»[٢]

ضمناً ساعات كار بايستى معقول تنظيم گردد و استراحت، تفريح و مرخصى‌هاى ادوارى هم در نظر گرفته شود:

«هر كس حق استراحت، فراغت و تفريح دارد و به ويژه به محدوديت معقول ساعات كار و مرخصى‌هاى ادوارى با اخذ حقوق ذى‌حق است.»[٣]

علاوه بر مشاغل معمولى، هر كس حق دارد با شرايط مساوى به «مشاغل عمومى» نايل آيد: «هر كس حق دارد با تساوى شرايط، به مشاغل عمومى كشور خود نايل آيد.»[٤]

بررسى: «آزادى شغل» و حمايت از افراد بيكار مورد تأكيد هر دو سند؛ يعنى «قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران» و «اعلاميه جهانى حقوق بشر» است. آزادى شغل به عناوين مختلف، در قوانين اساسى ديگر كشورها گنجانده شده است، ولى بايد توجه كرد كه قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران ممنوعيت شغل مخالف اسلام را هم يادآور شده است. بعضى از مشاغل با اصول اسلام سازگار نيستند. داير كردن قمارخانه، اشتغال به رباخوارى، شراب فروشى و ... از اين جمله است؛ در حالى كه اين گونه مشاغل از نظر «اعلاميه جهانى حقوق بشر» آزاد مى‌باشند.[٥]

[١] - اعلاميه جهانى حقوق بشر، ماده ٢٣، بند ١- ٣

[٢] - پيشين، بند ٤

[٣] - پيشين، ماده ٢٤

[٤] - پيشين، ماده ٢١، بند ٢

[٥] - دكتر جلال‌الدين مدنى، حقوق اساسى و نهادهاى سياسى جمهورى اسلامى ايران، صص ٦- ٨٤.