مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١١٨
آزادى تعليم و تربيت در قانون اساسى: منظور از آزادى تعليم و تربيت اين است كه اشخاص حق داشته باشند با تأسيس مدارس، آموزشگاه و مراكز پرورشى فرزندان خود را آموزش دهند و تربيت كنند و دولت هم ممانعتى به عمل نياورد.[١] مهمترين اصلى كه در اين باره وجود دارد اصل سوم، بند ٣ و اصل سىام است. آزادى انتخاب شغل و كسب در قانون اساسى: قانون اساسى در اصل بيست و هشتم و نيز اصل چهل و سوم، بند ٤ به آزادى انتخاب شغل و كسب اشاره مىكند. (توضيح بيشتر در آينده مىآيد.)
آزادى انتخاب محل اقامت در قانون اساسى
(توضيح اين آزادى در مباحث آينده خواهد آمد.)
آزادىهاى مذاهب اسلامى (غيرشيعى) در قانون اساسى: براساس اصل ١٢ قانون اساسى، دين رسمى كشور ايران، اسلام و مذهب «جعفرى اثنى عشرى» است و اين اصل «الى الابد» غيرقابل تغيير است ولى پنج مذهب اسلامى ديگر؛ يعنى حنفى، شافعى، مالكى، حنبلى و زيدى رسميت دارند.
«پيروان اين مذاهب در انجام مراسم مذهبى، طبق فقه خودشان آزادند و در تعليم و تربيت دينى و احوال شخصيه (ازدواج، طلاق، ارث و وصيت) و دعاوى مربوط به آن در دادگاهها رسميت دارند و در هر منطقهاى كه پيروان هر يك از اين مذاهب اكثريت داشته باشند، مقررات محلى در حدود اختيارات شوراها بر طبق آن مذهب خواهد بود، با حفظ حقوق پيروان ساير مذاهب.»
آزادى اقليتهاى دينى در قانون اساسى:
«ايرانيان زرتشتى، كليمى و مسيحى تنها اقليتهاى دينى شناخته مىشوند كه در حدود قانون در انجام مراسم دينى خود آزادند و در احوال شخصيه و تعليمات دينى بر طبق آيين خود عمل مىكنند.»[٢]
[١] -. دكتر مدنى، حقوق اساسى، ص ٧٦
[٢] - قانون اساسى، اصل ١٣.