پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٩٣ - در عصر دولت علوى
در عصر دولت علوى
حكومت خلفاى سهگانه، با كشته شدن عثمان خاتمه يافت و بدين وسيله بيست و پنج سال رنج و محنت ناشى از كنار نهادن امام امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السّلام از عرصه سياسى و اجتماعى مسلمانان، پايان پذيرفت.
مسلمانان به يقين پى بردند كه امام على عليه السّلام تنها رهبرى است كه مىتواند اميد و آرزوها و اهداف آنان را برآورده و عملى سازد و مجد و عظمتشان را به آنان باز گرداند و در سايه حكومت آن بزرگوار از آزادى و مساوات و عدالت، بهرهمند گردند، به همين دليل بر بيعت با وى براى خلافت، اصرار و پا فشارى نشان دادند.
ولى با كمال تأسف، مسلمانان فوق العاده دير به چنين باورى رسيدند به گونهاى كه امت به بيمارىهاى سخت و انحرافات زيادى دچار گرديد و روح از خود گذشتگى و ارزشهاى اعتقادى از آنها رخت بربسته و آز و طمع و انديشه منافع شخصى بر آنها سايه افكن شده بود و به سمت و سوى گرايشهاى تنگنظرانه گروهى كشانده شدند. از اينجا بود كه امام على عليه السّلام مخالفت كامل خويش را با پذيرش خلافت آنان اعلان داشته و بدآنها فرمود:
من در خود نيازى به خلافت بر شما نمىبينم هركس شما گزينش كرديد، من نيز بدان راضى هستم.[١]
بيان اين سخن از سوى امام به اين دليل بود كه حضرت مىدانست، باز گرداندن آن دسته از احكام اسلامى به جامعه كه توسط خلفا دستخوش
[١] . بحار الانوار ٣٢/ ٧.