پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٤١ - اطلاع امام عليه السلام از پيمانشكنى مردم

منطقه‌اى به نام «ثعلبيه» از شكست قيام و شهادت مسلم بن عقيل اطلاع حاصل نمود. دومين فرستاده امام عليه السّلام به نزد مسلم نيز توسط سربازان حصين به اسارت درآمد و پيش عبيد اللّه بن زياد انتقال يافت و او نيز در پايدارى و مقاومت و بى‌باكى و اخلاص، نظير اولين فرستاده حسين عليه السّلام به شمار مى‌رفت.

خبر اسارت و شهادت فرستاده حضرت در منطقه «زباله» به امام رسيد و هم‌چنان اخبار پيمان‌شكنى جدّى پديدار گشت. حضرت از پيمان‌شكنى مردم احساس تنهايى نمود. از اين‌رو، در جمع ياران و اعضاى خاندان خويش به ايراد سخنرانى پرداخت تا آنان را از رخدادهاى جارى آگاه سازد و حقايق را فراروى آنان قرار دهد تا در كار خود با دورانديشى تصميم بگيرند و بدان‌ها فرمود:

به نام خداوند بخشنده مهربان، اكنون خبر دردناك و فاجعه‌انگيز شهادت مسلم بن عقيل و هانى بن عروه و عبد اللّه يقطر به دستمان رسيد، پيروان ما در حقيقت دست از يارى ما بر داشته‌اند و اينك هريك از شما بخواهد مى‌تواند بدون هيچ مشكلى به خانه و كاشانه خويش بازگردد و من بيعتم را از او برداشتم.

مردم از اطراف حضرت پراكنده شده و به اين‌سو و آن‌سو رفتند، تنها كسانى كه از مدينه حضرت را همراهى كرده و اندك افرادى كه در مسير راه به آن بزرگوار پيوسته بودند، باقى ماندند، آن‌چه سبب شد امام عليه السّلام دست به اين كار بزند حضور گروهى از اعراب در جمع ياران حضرت بود كه امام عليه السّلام به خوبى مى‌دانست اين افراد به تصور اين‌كه حضرت به شهرى رو مى‌آورد كه مردم‌اش كاملا مطيع و فرمانبردار آن حضرت‌اند، وى را همراهى كنند. از اين رو، مى‌خواست آنان را از ماجرا آگاه سازد تا بدانند در چه راهى گام بر