پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٨٣ - ١ فساد و انحراف حاكم و دستگاه حكومتى

و انوف حميّة و نفوس ابيّه لا تؤثر طاعة اللئام على مصارع الكرام»؛[١]

به هوش باشيد! اين مرد فرومايه فرزند فرومايه، مرا بين دوراهى پذيرش شمشير و خوارى و ذلت قرار داده است.

هيهات كه ما زير بار ذلت رويم، زيرا خدا و پيامبرش و مؤمنان از ذلت‌پذيرى ما ناخرسندند و اجداد طاهر، دامن‌هاى پاك مادران و اصالت و شرف خانواده، همت والا و غيرت و نفوس با شرافت، هرگز به ما اجازه نمى‌دهند اطاعت پست‌فطرتان و فرومايگان را بر مرگ شرافتمندانه ترجيح دهيم ...

از همين‌جا مى‌توان علل و انگيزه‌هاى نهضت قيام ابا عبد اللّه الحسين عليه السّلام را در اين موارد خلاصه كرد:

[پيآمدهاى حكومت يزيد]

١. فساد و انحراف حاكم و دستگاه حكومتى‌

امام حسين عليه السّلام كه شاهد انحراف شديد و گسترده‌اى در رده زمامدارى مسلمانان بود، بازايستادن از حركت خداپسندانه‌اش براى وى مقدور نبود.

اگر ماجراى سقيفه، خلافت را از صاحب اصلى و قانونى‌اش امام على عليه السّلام دور ساخت و پيروان سقيفه به گمان خويش و با توسل به ادعاى حرمت بيعت شكنى و همراهى با مردم و حرمت ايجاد تفرقه ميان مسلمانان و وجوب پيروى از پيشواى انتخابى خود، بر اين امر صحّه گذاشتند، ولى امير مؤمنان عليه السّلام به گونه‌اى ديگر كوشيد تا فسادى را كه در اثر رفتار خليفه غير معصوم به وجود آمده بود، به اصلاح آورد و امام حسين عليه السّلام بخشى از اين واقعيت‌ها را در برهه خلافت عثمان به روشنى شاهد بود.

[١] . اعيان الشيعه ١/ ٦٠٣.