پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٢ - توجه دادن مردم به مسئوليتهاى خود

افكار عمومى، چيز ديگرى ندانستند.

در حقيقت، اين موضع‌گيرى امام عليه السّلام در جهت اعتراض به رفتار و حكومت معاويه و درخواست حاكميّت حق و عدل الهى، اشاره‌اى بس روشن و واضح تلقى مى‌شود.

توجه دادن مردم به مسئوليت‌هاى خود

امام حسين عليه السّلام طى يك گردهمايى عمومى سياسى، جمعيت انبوهى از مهاجران و انصار و تابعان و ديگر مسلمانانى را كه در مراسم حج شركت جسته بودند، بدان گردهمايى فراخواند و در جمع آنان به‌پا خاست و به ايراد خطابه پرداخت و پيرامون رنج و محنت و گرفتارى‌هايى كه از ناحيه معاويه متوجه عترت پيامبر و پيروان آنان شده و اقدامات شديدى كه در جهت نهان ساختن فضايل آنان و پوشيده نگاه داشتن روايات رسيده از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در حق آنان، صورت گرفته بود، سخن گفت و حاضران را موظف ساخت آن مطالب را ميان مسلمانان منتشر سازند.

سليم بن قيس هلالى با نقل گزارش اين گردهمايى و عين خطابه امام حسين عليه السّلام مى‌گويد. يك سال قبل از مرگ معاويه، حسين بن على عليه السّلام و عبد اللّه بن عباس و عبد اللّه بن جعفر، حج به جا آوردند. امام حسين عليه السّلام بنى هاشم و زنان آنان و بردگانشان و آن دسته از انصار كه خود و اهل بيتش را مى‌شناختند، گرد آورد و سپس با فرستادن رسولانى بدانان گفت: از شما مى‌خواهم آن گروه ياران رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را كه به نكوكارى و پرهيزكارى معروفند نزدم گرد آوريد، و آنان نيز چنين كردند. بدين ترتيب، بيش از هفتصد شخصيت در منى حضور آن بزرگوار رسيده و در خيمه‌ها جاى گرفتند كه اكثريت آن‌ها را تابعان‌