پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٢٨ - ٣ سياست زور و قدرت

عده‌اى را (به بيگارى كشيده و) براى رونق بازار و ساخت و ساز راه‌ها، نگاه دارم.[١]

ب- تعصب قبيله‌اى‌

معاويه تعصبات قبيله‌اى را زنده كرد و در اشعار عربى، اشكال وحشت‌انگيز و دردناكى از كشاكش‌هاى گوناگونى كه سلطه‌گران اموى با ساخته و پرداخته كردن آنها، سعى در سرگرم نمودن مردم و جلوگيرى از دخالت آنان در امور سياسى داشتند، پديدار گشته است.

بنا به نقل مورخان: معاويه در جهت كاستن از ارزش و اهميت قبايل اوس و خزرج و از اعتبار انداختن آنان در برابر جهان عرب و اسلام، به برانگيختن كينه توزى‌هاى ديرينه ميان آن قبايل دست زد، چنان‌كه تعصبات يمنى‌ها را بر ضدّ مصرى‌ها برانگيخت و آتش فتنه و آشوب را ميان آنان شعله‌ور ساخت تا به وحدت و يكدلى كه به مصالح دولت معاويه زيانى برساند، دست نيابند[٢].

٣. سياست زور و قدرت‌

معاويه با اتخاذ سياست زورگويى و قلع‌وقمع به اداره امور مسلمانان پرداخت و به مقدّرات و عزت و شرافت آن‌ها بى‌احترامى نمود و پس از امضاى قرارداد صلح، اعلان داشت كه وى تنها به جهت حاكميّت يافتن بر مسلمانان، به قتل و كشتار و خونريزى آنان پرداخته است و در جمله‌اى از تكبّر و خودستايى‌اش دم زد و گفت: ما، زمان هستيم، هركس را بالا ببريم‌

[١] . عقد الفريد ٢/ ٢٦٠.

[٢] . حياة الامام الحسين ٢/ ١٣٧.