پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٨ - محتواى حديث نجوم

دريا، بوسيله آنها راه يابيد.» [١]

اين در واقع اشاره به يكى از فوائد مهم ستارگان است؛ زيرا پيش از آنكه قطب نما اختراع شود، وسيله پيدا كردن راهها به ويژه در سفرهاى دريايى كه از كوهها و درختان و ساير نشانه‌ها اثرى نبود؛ جز به وسيله ستارگان ممكن نمى‌شد. به همين دليل شبهايى كه ابر آسمان را مى‌پوشانيد كشتى‌ها از حركت باز مى‌ماندند، و اگر به راه خود ادامه مى‌دادند خطر مرگ آنها را تهديد مى‌كرد.

اين به خاطر آن است كه جز پنج ستاره معروف سيارات (عطارد، زهره، مريخ، مشترى و زحل) بقيه ستارگان آسمان به صورت مجموعه هايى هستند كه جاى خود را تغيير نمى‌دهند؛ گويى آنها همانند مرواريدهايى هستند كه روى يك پارچه سياه دوخته شده باشند؛ و اين پارچه را از يك سو كشيده، به سوى ديگر ببرند، به همين دليل آنها را ثوابت مى‌ناميدند و اين وضع سبب مى‌شد كه علاوه بر ستاره قطبى كه جاى آن دائماً ثابت است و طلوع و غروبى هم چون ستارگان ديگر ندارد، بقيه ستارگان را بشناسند و در فصول مختلف سال جاى آن را بدانند و با نقشه هايى كه در دست داشتند راه خود را به سوى مقصد باز يابند.

فايده ديگر اينكه با گفته قرآن بخشى از ستارگان‌ «رجوم» شياطين اند، يعنى به منزله تيرهايى هستند كه به سوى شياطين پرتاب مى‌گردد و آنها را از نفوذ به آسمان ها باز مى‌دارد، قرآن مى‌فرمايد انّا زَيَنا السَّماءَ الدُّنْيا بِزينَةٍ الْكَواكِبَ- وَ حِفْظاً مِنْ كُلِ شَيْطانٍ مارِدٍ- لا يَستَمعُونَ الَى الْمَلاءِ الاعْلى و يُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جانِبٍ- دُحُوراً وَ لَهُمْ عَذابٌ واصِبُ‌:

«ما آسمان نزديك (پايين) را با زيور ستارگان آراستيم،- تا آن را از هر شيطان متمرّدى حفظ كنيم.- آنها نمى توانند به سخنان فرشتگان عالم بالا گوش فرا دهند،

[١]. سوره انعام، آيه ٩٧.