پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١ - آيه صادقين

منظور مرحله‌اى بالاتر از مراحلى است كه مردم به آن مى‌رسند، و روشن‌ترين مصداق اين معنى همان معصومان‌اند)، اين از يك سو.

از سوى ديگر، دستور به همراه بودن با صادقان به طور مطلق، و جدا نشدن از آنان بدون هيچ قيد و شرط، قرينه ديگرى بر معصوم بودن آنها است، زيرا پيروى بى قيد و شرط جز در مورد معصومان معنى ندارد. (دقت كنيد)

جالب اينكه فخر رازى بعد از ذكر مقدماتى در مورد آيه، و اشاره به اين نكته كه آيه مى‌گويد: كسى كه ممكن الخطا است واجب است اقتدا به كسى كند كه معصوم است، و معصومين كسانى هستند كه خداوند متعال آنان را «صادقان» شمرده، پس اين آيه دلالت مى‌كند بر اينكه بر افراد جايز الخطا واجب است كه با معصومان از خطا باشند، تا معصومان از خطا، مانع خطاى ممكن الخطاها شوند، و اين معنى در هر زمانى ثابت است. بنابراين در هر زمانى بايد معصومى وجود داشته باشد!

سپس مى‌افزايد: ما قبول داريم كه در هر زمانى بايد معصومى باشد ولى مى‌گوييم معصوم، مجموع امّت‌اند! در حالى كه شما (شيعيان) مى‌گوييد: معصوم تنها يكى است». [١]

فخر رازى با توجه به مضمون روشن آيه نتوانسته است دلالت آن را بر وجود معصوم در هر عصر و زمانى انكار كند، ولى براى اينكه عقيده پيروان مكتب اهلبيت عليهم السلام را نپذيرد، سخن از معصوم بودن جميع امت، يا به تعبير ديگر اجماع امت به ميان آورده است، در حالى كه‌ اولًا مسائل اجماعى كه جميع امت در آن متفق‌اند، مسائل محدودى است؛ و حال آنكه همراه با صادقان بودن يك وظيفه عام و در همه جا و همه چيز است. (دقت كنيد)

ثانياً هيچ عرب زبانى به هنگام نزول اين آيه از كلمه‌ «صادقين» مجموع امّت را

[١]. تفسير فخر رازى، جلد ١٦، صفحه ٢٢١.