پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٠ - ٢٠- آيه محبّت

در حديثى از ابوسعيد خدرى آمده است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به على عليه السلام فرمود: «يا ابَا الْحَسَن! قُلْ الّلهُمَّ اجْعَلْ لى عِنْدَكَ عَهْداً وَاجْعَلْ لى فى صُدُورِ الْمُؤمِنينَ مَوَدَّةٍ»: «اى ابوالحسن! بگو خداوندا! براى من نزد خودت عهد و پيمانى‌ [١] قرار ده، و محبت مرا در دل‌هاى مؤمنان بيفكن».

در اين هنگام آيه‌ انَّ الَّذيْنَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمانُ وُدّاً نازل شد، سپس افزود: «لاتَلْقى رَجُلًا مُؤْمِناً الّا فى قَلْبِهِ حُبٌّ لِعَلِىِّ بن ابى طالِبٍ»:

«به هيمن جهت فرد با ايمانى را ملاقات نمى‌كنيم مگر اينكه در دل او محبت على بن ابيطالب عليه السلام است». [٢]

در حديث ديگرى از جابربن عبداللَّه همين معنى با تفاوت بسيار كمى ديده مى‌شود. [٣]

و نيز همين مضمون از براء بن عازب از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است. [٤]

و نيز همين معنى از محمد بن حنفيه (به چند طريق) نقل شده با اين تفاوت كه در اين روايات محبت ذرّيه و اهل بيت عليهم السلام نيز در كنار محبّت او قرار گرفته است. [٥] در اين كتاب به طور كلى حدود بيست روايت كه همگى اين معنا را تعقيب مى‌كند به طرق گوناگون آمده است.

سيوطى در الدّرالمنثور نيز با طرق مختلف خود اين حديث را از براء بن عازب و از ابن عباس نقل كرده است‌ [٦].

زمخشرى در تفسير كشّاف اين روايت را در ذيل آيه شريفه نقل كرده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام فرمود: «از خداوند بخواه كه در نزد خودش عهد و پيمانى براى‌

[١]. اين تعبير اشاره به آيه ٨٧ همين سوره است كه در مسأله شفاعت مى‌گويد: «آنها مالك شفاعت نيستندمگر كسى كه نزد خداوند عهد و پيمانى دارد».

[٢]. شواهد التنزيل، جلد ١، صفحه ٣٦٥، حديث ٥٠٤.

[٣]. همان مدرك، صفحه ٣٥٩، حديث ٤٨٩ و ٤٩٠.

[٤]. همان مدرك، صفحه ٣٥٩، حديث ٤٨٩ و ٤٩٠.

[٥]. همان مدرك، صفحه ٣٦٦ و ٣٦٧ (احاديث ٥٠٥- ٥٠٩).

[٦]. الدّر المنثور، جلد ٤، صفحه ٢٨٧.