پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤ - ٤- عظمت مقام امامت در قرآن مجيد

مسعود از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله با كمى تفاوت نقل كرده است مى‌گويد: پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در تفسير اين آيه گفت: خداوند به ابراهيم عليه السلام فرمود: مَنْ سَجَدَ لِصَنَمٍ مِنْ دوُنى لا اجْعَلُهُ إِماماً: «كسى كه بتى را (معبودى را) جز من بپرستد من او را هرگز امام قرار نمى‌دهم». سپس افزود: «سرانجام نتيجه دعاى ابراهيم عليه السلام به من و برادرم على عليه السلام رسيد، هيچيك از ما هرگز براى بتى سجده نكرديم»! [١]

و در اين زمينه روايات ديگرى نيز از طرق ائمه اهل بيت عليهم السلام در كتب معتبر نقل شده است، و مجموعه اين روايات در واقع نكته‌اى در بردارد و آن اينكه ابراهيم عليه السلام از آن آگاه تر و هوشيارتر بود كه از خداوند تقاضاى امامت براى كسانى كند كه فى الحال مشرك هستند يا مشغول ظلم و ستم هستند و نيازى نبود كه به او پاسخ داده شود؛ افراد ظالم مشمول اين موهبت نمى‌شوند چون توضيح واضح است.

بنابراين اگر در تقاضايش از خداوند چيزى خواسته است حتماً براى كسانى بوده كه زمانى ظالم يا مشرك بوده‌اند، سپس توبه كرده و عادل شده‌اند و در همين زمينه بود كه پاسخ شنيد عهد امامت به چنين افرادى نمى‌رسد، يعنى: بايد هيچ گونه سابقه شرك و ظلم نداشته باشند.

مفسّر معروف علامه طباطبايى در الميزان مى‌گويد: درباره چگونگى دلالت اين آيه بر لزوم معصوم بودن امام (در تمام عمر) از يكى از اساتيد ما سؤال شد و ايشان در پاسخ چنين گفت:

مردم مطابق يك تقسيم منطقى عقلى بر چهار گروهند:

١- كسى كه در تمام عمرش ظالم و ستمگر بوده.

٢- كسى كه در تمام عمرش پاك از هر گونه ظلم و گناه بوده.

٣- كسى كه در اول عمر ظالم بوده و در آخر نبوده است.

[١]. مناقب ابن مغازلى (مطابق نقل تفسير الميزان، جلد ١، صفحه ٢٧٨ ذيل آيه مورد بحث).