پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١١ - ١٦- آيه مرج البحرين

اين جريان آب‌هاى گرم بادهاى گرمى به وجود مى‌آورد و حرارات خود را به اطراف مى‌دهد و هواى كشورهاى مناطق شمالى زمين را كه در مسير آن هستند مطبوع و قابل تحمّل مى‌كند و اگر اين جريان‌هاى دريايى نبود، زندگى در آن كشورها، بسيار سخت و شايد غيرقابل تحمل بود.

البتّه گلف استريم نام يكى از اين جريان‌ها و رودهاى دريايى است؛ و در آب‌هاى پنج قارّه جهان نظير آن ديده مى‌شود؛ و عامل اصلى اين حركت تفاوت درجه حرارت آب‌هاى مناطق استوايى زمين و مناطق قطبى است.

شرح بيشتر در اين‌باره و درباره تفسير آيات فوق را در جلد ٢٣ تفسير نمونه، صفحه ١٣١ مطالعه فرمائيد.

از آنجا كه آيات قرآن ظاهر و باطنى دارد؛ گاه هم تفسير مادى براى آن وجود دارد و هم تفسير معنوى؛ در روايات اسلامى تفسير معنوى اين دو دريا به على عليه السلام و فاطمه زهرا عليها السلام، و تفسير معنوى لؤلؤ و مرجان به حسن و حسين عليهما السلام شده است.

در شواهد التنزيل از سلمان فارسى در تفسير آيه‌ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ‌ چنين نقل شده است كه منظور على عليه السلام و فاطمه زهرا عليها السلام است سپس مى‌افزايد، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: «منظور از يَخْرُجُ مِنْهُمَا مِنْهُمَا اللُؤلُؤْ وَالمَرْجانُ‌ حسن و حسين عليهما السلام است». [١]

همين معنى از ابن عباس و از ضحّاك در طريق ديگرى نقل شده است. [٢]

در حديث ديگرى از سعيد بن جبير از ابن عباس آمده است كه منظور از مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانَ‌، على عليه السلام و فاطمه عليها السلام است و منظور از بَيْنَهُما بَرْزَخ لايَبْغيان‌ «حُبُّ دائِمُ لايَنْقَطِعُ وَلا يَنْفَذُ»: «محبّت، دائمى است كه قطع نمى‌شود و پايان نمى‌گيرد»، و

[١]. شواهد التنزيل، جلد ٢، صفحه ٢٠٩ (حديث ٩١٩).

[٢]. همان مدرك، صفحه ٢٠٨.