فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٢ - قانون توارث زوجين از ديدگاه قرآن كريم خالد غفورى
كرد كه ازواج تنها انصراف به دائم دارد. بنابراين، ازدواج موقت تخصصاً از حكم، خارج است:
١. تشريع ازدواج موقت به منظور استمتاع جنسى و رفع ضرورت است.
٢. ازدواج موقت در صدر اسلام متعارف نبوده است.
٣. آياتى كه در مورد ازدواج است به ازدواجى كه هدف از آن تشكيل خانواده و تناسل است، انصراف دارد و اين ازدواج، همان ازدواج دائم است كه اهميت زيادى در جامعه بشرى و به ويژه جامعه اسلامى دارد.
٤. رواياتى كه ارث را مقيّد به ازدواج دائم مىكند، مؤيد اين معنى است.
٥. تشريع توارث ميان زن و شوهر، مناسب با ازدواج دائم است كه هدف از آن تشكيل خانواده، تربيت فرزند و بقاى نسل است، نه ازدواجى كه به منظور رفع نياز و بهره جنسى موقت، تشريع شده است. (٢٨)
اشكال: اولاً، اگر نكات ياد شده هركدام دليل مستقلى براى اثبات مدعى باشد اين اشكالات بر آنها وارد است.
١. اين كه ازدواج موقت براى رفع نياز و ضرورت تشريع شده، موجب نمىشود مصداق براى نكاح و زوجيت نباشد.
٢. ناشناخته بودن ازدواج موقت براى مردم در زمان نزول آيات نيز موجب عدم صدق عنوان زوجيت نمىشود و از اين جهت مانند برخى از انواع معامله است كه در آن زمان متعارف نبوده و اين موجب نمىشود كه مصداق «بيع» كه در آيات آمده، نباشند.
٣. ترديدى در جايگاه و اهميت ازدواج دائم نسبت به ازدواج موقت وجود ندارد، امّا اين سبب نمىشود كه ادله به آن انصراف داشته باشد، چنانكه در معاملات، معاملات مربوط به زمين و مسكن از اهميت زيادى برخوردار است و
(٢٨)آيات الاحكام(جرجانى) ج٢، ص٥٩٠، پاورقى ٢ اشراقى.