٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٥ - مكتب فقهى اهل بيت(ع)* سيدمحمود هاشمى شاهرودى

از عالمانى كه نماينده گرايش اخبارى بودند مى‌توان امين استرابادى ـ كه بسيار سرسخت و افراطى در اين گرايش بود ـ فيض كاشانى، حرّ عاملى و علامه مجلسى را نام برد. سه نفر اخير، اقدام به گرد آورى روايات كتاب هاى پيشينيان در مجموعه‌هاى حديثى بزرگى كردند كه عبارت‌اند از :

ـ الوافى، از فيض كاشانى.

ـ وسائل الشيعة الى تحصيل مسائل الشريعه، از شيخ حرّ عاملى.

ـ بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار ائمة الاطهار(ع)، از علامه مجلسى.

اينان در اين عرصه، خدمت بزرگى به مذهب كردند. از ديگر عالمان اين گرايش، شيخ يوسف محدث بحرانى صاحب كتاب الحدائق الناضرة است. وى عالمى معتدل و منصف و فقيهى محقق بود كه با اعتدال و وسعت نظر وى و بازگشت او از برخى اصول پذيرفته شده اخباريان، افراط گرايىِ گرايش اخبارى پايان يافت و فوران اين حركت فروكش كرد.

مهمترين نقاط تمايز گرايش افراطى در جهت عكس گرايش قبلى از اين قرار است:

١ . تكيه نكردن بر ادله عقلى و فلسفى در عرصه استنباط و اجتهاد فقهى و ملغا شمردن آن در مذهب اهل بيت(ع) همچون اجتهاد رأى.

٢ . گسترش استفاده از رواياتى كه در مجموعه‌هاى حديثى وجود دارد و همه را قطعى يا معتبر دانستن. از اين رو نيازى به بحث هاى رجالى و اصولى در حجيت اخبار نمى‌ديدند.

٣ . انكار حجيت اجماع. اخباريان، اجماع را يكى از منابع تشريع در فقه عامه مى‌دانستند و منكر حجيت آن در فقه شيعه بودند.

٤ . انكار حجيت ظواهر آيات الاحكام قرآن، اگر حديثى در تفسير آنها نيامده باشد.

استدلال آنان اين بود كه آيات جز از طريق ائمه شناخته نمى‌شوند.

٥ . لزوم احتياط و اجتناب در شبهه تحريميه، اگر دليلى بر اباحه يا حرمت وجود نداشته باشد. به امين استر آبادى نسبت داده شده كه در همه شبهات حتى شبهات وجوبيه