استمرار يافت. فقهاى اين دوره، كتب خود در موضوع فقه مقارن را گاهى در مقارنه ميان مذاهب متعدد فقهى و گاهى فقط در مقارنه ميان آراء فقهاى شيعه مى‌نوشتند. كتاب المعتبر فى شرح المختصر محقق حلّى و تذكرة الفقهاء و منتهى المطلب فى تحقيق مذهب علامه حلّى از نوع اوّل وكتاب مختلف الشيعة فى احكام الشريعه علامه حلّى از نوع دوم است.

١٠ . ازديگر ويژگى‌هاى اين دوره، رويكرد فقهاى اماميه به تدوين و تقنين فقه سياسى و مبانى فقهى حكومت اسلامى طبق مذهب اهل بيت(ع) است. فقهاى اين دوره تلاش كردند به منصب نيابت عامه از امام زمان(عج) در عصر غيبت، فعليت ببخشند. اين تلاش گاهى از طريق سازماندهى ابعاد مرجعيت دينى صورت مى‌گرفت كه شهيد اوّل آغاز گر آن بود، و گاهى از طريق اِشراف و نظارت برحكومت و نهادهاى حكومتى تحقق مى‌يافت، چنانكه محقق كركى در دولت صفوى چنين جايگاهى داشت.

ظهور دولت صفوى و نظارت فقها بر حكومت، عامل مهمى در رويكرد فقهاى اين عصر به مقوله دولت و نظريات فقهى مربوط به آن خصوصاً نظريه ولايت عامه و نيابت فقها از امام زمان(عج) بود. اين حركت فقهى در قالب مجموعه كتب رسائلى تجلى يافت كه در فقه سياسى تدوين شد و به بررسى نظرى و عملى اين مقوله پرداخت.

فقه اماميه در اين دوره و با اين اقدام، گام به سوى استقلال كامل در دو عرصه نظريه و عمل برداشت و از فقه احوال شخصى به فقه جامعه و حكومت متحول شد. و اين گام بسيار بلندى بود كه اين مكتب فقهى در عصر غيبت و بعد از قرنها سركوبى و مهار و محدوديت برداشت.

٤ . دوره تطرّف(افراط و تفريط)

اين چهارمين دوره‌اى است كه بر فقه اجتهادى شيعه گذشت و از عصر محقق اردبيلى يعنى از دهه‌هاى آخر قرن دهم آغاز شده و تا دهه‌هاى آخر قرن دوازدهم استمرار داشت.

از اعلام اين دوره در يك طرف: محقق اردبيلى و دو شاگرد وى سيد محمد عاملى