در پى اجراى اين حكم، جستجوى راههاى مطئمن براى تحقق اين هدف آغاز گرديد و با برگزارى سمينارها و نشست‌هاى علمى پياپى در چندين ماه، پيرامون راهكارهاى ممكن بحث و تبادل نظر شد و سرانجام پس از رايزنى‌هاى علمى، اوّلين هسته دايرة المعارف فقه اسلامى طبق مذهب اهل بيت (ع) تشكيل شد. براى كسب مهارت و تجربه لازم جهت اجراى اين طرح بزرگ و جمع آورى و تنظيم نوين آراى فقها از صدر اوّل تا عصر حاضر، تصميم گرفته شد در ابتدا، كار در حجم كوچكترى بر يكى از كتابهاى مفصّل و جامع صورت پذيرد. براين اساس كتاب «جواهر الكلام فى شرح شرائع الاسلام» به عنوان اساس و نقطه شروع تدوين دايرة المعارف انتخاب شد؛ زيرا اين كتاب از ويژگى‌هاى يگانه و منحصر به فردى برخوردار است كه به چند نمونه از آنها اشاره مى‌كنيم:

١ ـ جامعيت و فراگيرى نسبت به ابواب و فروع متعدد فقهى و اقوال و دلايل آنها.

٢ ـ شيوايى و روانى عبارات و پرهيز از اغلاق و مبهم نويسى.

٣ ـ عمق و دقت در تحقيق.

٤ ـ درج آراى مشهور در اغلب موارد چنان كه برخى از بزرگان، صاحب جواهر را زبان مشهور قلمداد كرده‌اند.

تحقيق روى اين كتاب طى دو مرحله انجام پذيرفته است:

مرحله اوّل ـ آماده سازى معجم فقه الجواهر: در ابتداء مباحث و مصطلحات موجود در كتاب به شيوه الفبايى به صورت معجم تنظيم شد. مراحل معجم سازى بر امور ذيل استوار بوده است:

اولاً، مدخل‌هايى كه شايستگى دارند به عنوان كليد واژه كه خواننده را به مسائل و