الف: عصر پيامبر(ص) كه عصر تشريع و تكميل شريعت از طريق وحى است. آيه كريمه { اَلْيَومَ أكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ} ...(٣٦) خبر از تكميل شريعت در اين عصر مى‌دهد.

ب: عصر ائمه اطهار(ع) از امام على امير المؤمنين(ع) تا امام دوازدهم(ع) كه عصر نگهدارى و تبيين شريعت است.

بدين ترتيب، عصر صدور نص و بيان شرعى در فقه اهل بيت(ع) تا اوايل قرن چهارم هجرى امتداد داشته است و از اين جهت حجم بزرگ و بسنده‌اى از نصوص شرعى براى اين فقه فراهم آمده كه آن را بر استخراج حكم هر باب و هر مسأله‌اى براساس نص و بيان شرعى، توانا ساخته است.

عصر تشريع ـ عصر پيامبر اكرم(ص) ـ اين عصر در بردارنده بيست و سه سالى است كه پيامبر اكرم(ص) به تكليف خود در تشريع شريعت اسلامى عمل كرد و به بهترين وجه آن را به اتمام رسانيد. پيامبر از دنيا رحلت نكرد مگر پس از آن كه پايه‌هاى تشريع اسلامى را به طرق ذيل استوار ساخت:

١ـ تبليغ كامل قرآن به مردم و دستور نوشتن و گرد آورى و ضبط آيات آن. نظريه اثبات شده و درست در باره گرد آورى قرآن، آن است كه قرآن در زمان پيامبر(ص) و به فرمان ايشان گرد آورى شده است.

در كتابهايى كه در باب آيات الاحكام تأليف شده، معروف است آياتى از قرآن كريم كه در باره احكام است(آيات الاحكام)، حدود پانصد آيه است كه همه يا بيشتر ابواب موجود در فقه را پوشش مى‌دهد. اما فقها در كتب استدلالى فقه به آياتى استدلال كرده‌اند كه در كتابهاى آيات الاحكام به آنها اشاره نشده و از آيات الاحكام به شمار نيامده‌اند.

(٣٦) مائده: ٣.